Çünkü yaşam istatikseldirMatematik
Kitap herkesin bildiği ama birçoğumuzun eksik ve yanlış anladığı genelde kaos özelde büyük matematikçi Lorenz’in kelebek etkisi teorisi ile ilgili yazılmış kısa ama kavranması zor olduğu için dikkatli okunması gereken bir yapıt. Yazar, dinamik sistemler üzerine çalışmış büyük bir matematikçidir. Kitapta determinizm üzerinden geleceği yordamaya yarayan diferansiyel kavramının yetersizliğiyle başlıyor. Poincaré, Hadamard, Laplace ve Maxwell gibi büyük matematikçilerin geleceği yordama üzerine yaptığı katkıları hakkında bilgi ile devam ediyor yazar. Ve bizi asıl meseleye hazırlıyor yazar: Kelebek etkisi. Herkes Lorenz’in ünlü teorisini bilir. Ancak çoğumuz bunu eksik yordarız. Lorenz ve sonraki çağdaşlarına göre bir kelebek bir başka yerde kasırga yaratabilir. Evet buraya kadar herkesin bildiği bir gerçek. Başlangıcı bilmediğimiz için tek bir çizginin gideceği yolu kestiremeyiz. Ancak istatiksel açıdan gelecek yordanabilir. Yani çizgiler başlangıçları farklı da olsa benzer bir yörünge izler. Daha basit anlatımıyla bir yerde kasırganın gerçekleşme sırası değişebilir ama sayısı değişmez. Yani size konacak kelebeklerin sayısı bellidir ama zamansal sırası sizin seçimlerinize bağlıdır. Matematik ve felsefe sevenlere kesinlikle tavsiye ederim!
·
83 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.