Serçe, bilimkurgu edebiyatında sık karşılaşmadığımız bir yaklaşımı benimsiyor: Din, bilim ve keşif gibi konuları bir araya getirerek insanlığın bilinmeyene karşı tutumunu irdeliyor. Roman, 21. yüzyılda keşfedilen uzaylı bir uygarlığa, Cizvitler tarafından düzenlenen bir keşif gezisini konu alıyor. Fakat bu yolculuk yalnızca fiziksel bir keşif değil; inanç, etik ve insan doğasının sınırlarını sorgulayan bir anlatıya dönüşüyor.
Serçe, geleneksel anlamda bir bilimkurgu eseri mi, yoksa bilimkurgu unsurlarını barındıran bir teolojik felsefi roman mı? Romanda uzay keşfi ya da teknoloji yerine, dinî misyonerlik merkeze konulmuş. Bilimkurgu unsurları oldukça geri planda ve anlatının temel dinamiğini oluşturan keşif süreci, bilimsel meraktan çok, misyonerlik ruhuyla şekilleniyor.
Kitabın bilimkurgu olarak sınıflandırılmasının sebebi, başka bir gezegendeki uygarlıkla temasa geçme fikri. Ancak yazar, bu temasın bilimsel boyutunu işlemek yerine, olayları karakterlerin kişisel ve ahlaki çatışmaları üzerinden anlatmayı tercih ediyor. Dünya dışı yaşamın keşfi bile, dini bir bakış açısıyla ele alınıyor. Dolayısıyla, Serçe bilimkurgusal bir çerçevede geçmekle birlikte, esas olarak inanç ve insan doğasını irdeliyor.
Yazar, hikayeyi iki farklı zaman çizgisinde anlatıyor: Biri Rahip Emilio Sandoz’un Rakhat gezegeninden dönüşü sonrası yaşadıkları ve sorgulamalarını içerirken, diğeri geçmişte, bu keşif yolculuğunun nasıl geliştiğini anlatıyor. Bu çift zamanlı anlatım, bir gizem unsuru oluşturuyor. En başından beri Rakhat’ta bir felaket yaşandığını biliyoruz, ancak detaylarını öğrenmek için hikâyenin geriye dönük anlatımını takip etmek zorundayız.
Bu yapı, romanın temposunu çoğu zaman yavaşlatıyor. Özellikle geçmiş anlatımlar olay örgüsünün akıcılığını olumsuz etkileyebiliyor. Ancak karakterlerin psikolojisinin aktarılmasındaki başarı bu sorunu bir ölçüde dengeliyor.
Ancak roman bilimkurgu unsurları açısından bazı mantıksal hatalar ve çelişkiler barındırıyor:
Cizvitlerin, Dünya dışı bir medeniyetle ilk teması kuran ekip olması oldukça sorunlu bir varsayım. NASA veya diğer uluslararası bilim kuruluşlarının bu keşif sürecine hiç dahil olmaması, anlatının inandırıcılığını zedeliyor. Uzay yolculuğunun ve keşif sürecinin lojistiği, bilimsel değil, neredeyse tesadüfi bir mantıkla işleniyor.
Rakhat’taki iki farklı tür arasındaki sosyal yapı ve ekonomik sistem, "insan merkezci" bir bakış açısıyla ele alınmış. Bu yabancı uygarlığın, neredeyse Dünya’daki tarihsel feodal sistemlerin bir yansıması gibi olması, bilimkurgunun kendine has özgünlüğü açısından çok zayıf kalmış.
Hikâyenin duygusal doruk noktalarından biri olan Emilio Sandoz’un yaşadığı travma ve bunun sonucunda inancını sorgulaması, hikayenin temel meselelerinden biri. Ancak bu konu işlenirken Rakhel kültürü yeterince açıklanmadığı için, olayların gelişimi zorlama hissettirebiliyor. Sandoz’un yaşadığı travmatik olayın, "Tanrı'nın sessizliği" temasıyla ilişkilendirilmesi fazlaca dramatik olmuş.
Sonuç olarak Serçe, alışılmışın dışında bir bilimkurgu eseri. Uzay keşfi ve dünya dışı medeniyetlerle temas gibi klasik bilimkurgu temalarını kullanmasına rağmen, asıl odağı insan psikolojisi, inanç ve etik meseleler üzerinde. Kitabın karakter gelişimleri başarılı, ancak bilimkurgu okuyucuları için tatmin edici bir keşif süreci sunmuyor.
Roman, bilimkurgudan çok, teolojik bir bilimkurgumsu-drama olarak değerlendirilmeli. Eğer inanç ve bilinmeyen arasındaki çatışmayı sorgulayan derinlikli karakter analizleri ilginizi çekiyorsa, ilginç bir kitap olabilir. Ancak, sıkı bilimkurgu okuyucusuysanız ve bilimsel tutarlılığa büyük önem veriyorsanız, romanın sunduğu dünya size eksik ve yetersiz hatta çoğu zaman sıkıcı görünebilir.
·
73 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.