Molière’in Kibarlık Budalası
17. yüzyılda yazılmış olmasına rağmen bugün bile “parayı bulunca kendini bir şey sananlar” için en sağlam taşlamalardan biri. Eser, zenginleşen ama görgü ve kültür açısından oldukça boş olan Bay Jourdain’in soylular arasına girme çabasını anlatıyor. Adamın derdi, zengin olmak değil; “kibar” olmak. Ama kibar olmanın pahalı takım elbiselerden, şatafatlı konuşmalardan ibaret olduğunu sanıyor.
Bay Jourdain, kendi sınıfını reddedip asilzadeler gibi görünmeye çalışırken öyle gülünç duruma düşüyor ki, Molière tam anlamıyla “parası var ama kültürü yok” diyenlerin atalarına güzel bir selam çakıyor. Bugün de lüks marka giyinip iki Fransızca kelime öğrendi diye entelektüel olduğunu sanan tipler var ya, işte bu oyun onlara 350 yıl önceden yazılmış bir tokat gibi.
Molière burada sadece bireysel kibarlık düşkünlüğünü değil, dönemin toplumsal yapısını da eleştiriyor. Aristokrasi ile burjuvazinin iç içe geçtiği bu dönemde, bazı burjuvalar parayla sınıf atlamaya çalışırken, aristokratlar da paraya muhtaç hale geliyor. Oyun bu çarpık düzeni mükemmel şekilde hicvediyor.
Dil olarak ise hem ince hem sert bir mizah var. Özellikle karakterlerin aşırı abartılı halleri, sanki günümüzde bir komedi dizisi izliyormuşsun hissi veriyor. Trollüğün babasını Molière yapmış desek yeridir.
Sonuç olarak, Kibarlık Budalası, hem mizahi hem de toplumsal eleştiri açısından klasikleşmiş bir eser. Hâlâ geçerliliğini koruyor çünkü insanın gösteriş merakı hiç değişmiyor. Eğer sosyal medya çağında “görgüsüzlük sanatı” diye bir şey varsa, Molière bunu yüzyıllar önce deşifre etmiş bile. Al okuyun, sonra dönüp etrafınıza bakın, kaç tane Bay Jourdain var saymaya başlayın.
·
32 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.