Farabi’nin Erdemli Şehir eseri, onun siyaset felsefesindeki en önemli metinlerinden biridir. Platon ve Aristoteles geleneğinden gelen Farabi, Muallim-i Sani (İkinci Öğretmen) olarak bilinir ve bu eserinde ideal devleti, yöneticilerin ve toplumun erdemlerini merkeze alarak kurgular. Platon’un Devlet eserine benzer şekilde, toplumun farklı kesimlerinin nasıl düzenlenmesi gerektiğini ve iyi bir yönetimin temel ilkelerini ele alır.
Farabi, toplumları çeşitli kategorilere ayırır: erdemli şehir (ideal devlet), cahil şehir (bilgelikten yoksun toplumlar), fasık şehir (ahlaki bozulmaya uğramış toplumlar), değişken şehir (istikrarsız ve tutarsız toplumlar) ve sapkın şehir (yanlış bilgiye dayalı yönetilen toplumlar). Ona göre, erdemli şehir ancak filozof-kral veya bilge bir yönetici tarafından yönetildiğinde adil ve mutlu bir toplum oluşabilir. Bu yönüyle Farabi’nin görüşleri, Platon’un filozof kral anlayışıyla büyük benzerlik taşır.
Ancak Farabi’nin ideal devletinde yöneticinin sadece bilge biri olması yeterli değildir. O, en yetkin yönetici modelinin aslında peygamber olduğunu belirtir. Ancak son peygamberin gelişinden sonra böyle bir yönetici modelinin artık mümkün olmadığı düşünüldüğünde, Farabi’nin çözümü, peygamberin sahip olduğu niteliklere sahip bir yöneticinin başa geçmesi gerektiğidir. Yani yönetici; adil, yumuşak huylu, hitabeti güçlü, iyi niyetli ve halkının iyiliğini gözeten biri olmalıdır. Böyle bir kişi, peygamberin yerini almasa da, onun yönetim anlayışını devam ettirerek toplumu erdemli bir şekilde yönlendirebilir.
Farabi’nin bu eseri, özellikle siyaset felsefesi ve ahlak üzerine düşünenler için önemli bir kaynaktır. Okuması zorlayıcı olsa da, notlar alarak ve kavramları sindirerek okumak, eserin anlaşılmasını kolaylaştırabilir. Bu yüzden, siyaset felsefesi ve İslam düşüncesine ilgi duyanlar için mutlaka okunması gereken eserlerden biri olarak değerlendirilebilir.
Not: Arkadaşlar, bu arada Farabi, 9. ve 10. yüzyılda yaşamış Müslüman Türk bir filozoftur. Doğu Türkistanlıdır ve Farab şehrinden geldiği için kendisine Farabi denilmiştir.