Spoiler İçerir!
Bu kitap yalnızca bir adamın sınıf atlama çabası değil; aynı zamanda insanın kendini arayışı, aşkın gölgesinde bireyin yok oluşunu anlatan sarsıcı bir varoluş romanı. Kitabı bitirdiğimde, içimde tarifsiz bir sızı kaldı. Hani bazı kitaplar vardır, kapağını kapattığınız an sustuğunuz, uzun uzun düşündüğünüz… Martin Eden benim için öyle bir deneyimdi.
Martin, yoksulluktan gelmiş, okuma yazmayı zar zor öğrenmiş, ama kendini kelimelerle yeniden var etmeye çalışan genç bir adam. Ruth’a olan aşkı, onu o üst sınıf dünyaya yaklaştıran bir köprü gibi görünür başta. Onun gözlerinde kendini bulur Martin; ama aslında o gözlerde kaybolur.
“Onun için yükselmek, sevmek kadar kaçınılmazdı.”
Bu satırda Martin’in hem aşkını hem de içinde kabaran sınıfsal öfkeyi hissediyoruz. Her şey daha iyi olmak içindir onun için. Daha bilgili, daha kabul gören, daha güçlü biri olmak…
Ama ne zaman başardığını sansa, bir başka duvar dikilir önüne.
Ve Ruth… O, Martin’in en çok yükselmek istediği dünyayı temsil eder. Ama ne acı ki, o dünya Martin’in ruhuna dar gelen bir elbisedir.
Asıl çarpıcı olan, Martin’in sonunda tüm bu uğruna savaş verdiği şeylerin içinin ne kadar boş olduğunu fark etmesi. Artık başarıyı tatmıştır, şöhreti yakalamıştır ama içinde bir çöl esmektedir. Ruth’un aşkı bile onu geri döndüremez artık. Çünkü onu sevmek için önce kaybetmek gerekmiştir.
“Benim başarımdan sonra bana gelen hiçbir şeyin değeri yok.”
Bu cümleyle bir adamın hem kırgınlığını hem de aşkın zamanla nasıl şekil değiştirdiğini görüyoruz.
Ve o son… Denize doğru yürüyüşü. Sessiz, soğuk ve kesin bir vedadır o.
(Spoiler) Martin intihar eder. Çünkü ‘yeni Martin’ onu hayatta tutmaz artık. Asıl öldüren, içindeki boşluktur.
“En sonunda yaşamın ne kadar boş olduğunu anlamıştı.”
İşte bu satır, kitabın kalbidir. Martin Eden, sadece bir bireyin değil, tüm bir çağın ve değerlerin çöküşünü anlatır.
Jack London, bu romanda diliyle değil ruhuyla konuşmuş. Özellikle bir kadın olarak, Martin’in hem yükselişini hem de yavaş yavaş çözülüşünü izlemek, hem acı vericiydi hem de düşündürücü. Çünkü birini sevmek bazen yeterli olmuyor. Ve bazen en çok yükselmek isteyen, en derine düşüyor.
⸻
Keyifli okumalar…
·
49 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.