Biz, otoritelerce modern distopya edebiyatının ilk örneklerinden biri olarak kabul edilen ve George Orwell’in 1984 romanı ile Aldous Huxley’in Cesur Yeni Dünyasına ilham kaynağı olduğu söylenen bir roman. Kitapta bireyin özgürlüğü ile totaliter düzenin mutlak denetimi arasındaki çatışma anlatılıyor.
Hikaye, Tek Devlet adını taşıyan, tamamen şeffaflık ve denetim üzerine kurulu bir toplumda geçiyor. İnsanların numaralarla adlandırıldığı bu toplumda her şey matematiksel bir düzenle belirlenmiş. Özgürlük yerine güvenlik, bireysellik yerine kollektiflik yüceltilmiş, toplumun her hareketi saat saat planlanmış, özel yaşam neredeyse tamamen ortadan kaldırılmıştır.
Baş karakterimiz D-503, Tek Devlet’in inşa ettiği uzay gemisi Integral’in baş mühendisidir. D-503, devlete ve onun yasalarına derin bir bağlılık duymakta, düzenin güzelliğini övmektedir. Ancak I-330 adlı gizemli bir kadınla tanışmasıyla birlikte düşünce dünyasında çatlaklar oluşur. I-330, D-503’ü yer altındaki özgürlükçü bir direniş hareketiyle tanıştırır ve onu bireysel düşünceye, duyguya ve hayal gücüne açar.
Roman ilerledikçe D-503’ün içsel çatışmaları derinleşir. Devletin mantıklı düzeni ile I-330’un temsil ettiği kaotik özgürlük arasında sıkışır. Nihayetinde, devlet bu tür bireysel sapmaları ortadan kaldırmak üzere bir operasyon başlatır ve insanların hayal kurma yetilerini ortadan kaldırmak amacıyla beyinlerine cerrahi müdahale yapılır. D-503 de bu operasyona maruz kalarak sistemin bir parçası olarak eski hâline geri döner.
Biz, teknik olarak bir bilimkurgu romanı olsa da esasen siyasal ve felsefi bir metin. Zamyatin, Sovyetler Birliği’nde yükselmekte olan totaliter yapıyı görerek, bu yapının birey üzerindeki baskısını ve insan doğasının mekanikleştirilmesini işlemiş. Bu nedenle de kendisi zaten hayatını bir tür gönüllü sürgünde geçirmiş ve çok genç bir yaşta Paris’te ölmüştür. Biz, sakıncalı olduğu gerekçesi ile 1988 yılına kadar Sovyetler Birliği’nde yayınlanmamış.
D-503’ün kendi iç dünyasında yaşadıkları ve iç monologları, romanın duygusal açıdan yoğun bir metin olmasını sağlamış. D-503’ün duygusal dalgalanmaları, okura baskıcı sistemlerin bireyin ruhsal yapısını nasıl sarstığını çok net aktarmakta. I-330 karakterinin sembolize ettiği özgürlük, başkaldırı ve bireysellik ile D-503’ün ruhsal hezeyanları bir araya getirilerek aşk, devrim, özgürlük ve matematik gibi farklı temaları içeren başarılı bir kurgu planlanmış.
Sonuç olarak Biz, bireysel özgürlüklerin sistematik olarak yok edildiği bir dünyada insanın direnişini anlatan etkileyici bir distopya. Yazıldığı yıl itibariyle bakıldığında, totaliterliğin tehlikelerini henüz erken bir tarihte gözler önüne seren roman, yalnızca politik değil, aynı zamanda psikolojik ve felsefi bir derinliğe sahip. Bugünün dünyasında bile geçerliliğini koruyan temalarıyla Biz, beni okurken oldukça düşündüren bir kitap oldu.
·
37 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.