“Dayan yüreğim! Son umutların da yıkıldı!..”
Macbeth — William Shakespeare
Bazı hikâyeler insanın içine işler; sadece akılda kalmaz, yüreğe de dokunur. Macbeth benim için tam olarak öyle bir metin oldu. Hırsın nasıl bir canavara dönüştüğünü, insanın kendi karanlığıyla yüzleştiğinde neler kaybedebileceğini görmek… Sarsıcıydı. Bu sadece bir trajedi değil; insan ruhunun en karanlık köşelerine yapılan bir yolculuk.
Macbeth, cadıların kehanetiyle beraber bir kez hırsın tadına bakıyor ve sonrası zaten malum: önce Kral Duncan’ı ortadan kaldırıyor, ardından tahta çıkıyor. Ama işin aslı, bu hikayede krallığa giden yol değil; o yolun insanı nasıl değiştirdiği. Macbeth, bir kere sınırı aştıktan sonra duramıyor. Önüne kim çıkarsa, dost düşman fark etmiyor. En yakını Banquo bile bu kanlı planların kurbanı oluyor.
Ama hikâyenin asıl ustalığı burada başlıyor: Banquo'nun oğlu Fleance, hayatta kalıyor. Ve bu, Macbeth’in içini kemiren o büyük korkunun somut hali gibi. Shakespeare, Fleance’la sanki bize fısıldıyor: Ne yaparsan yap, hayatın kendi planı vardır.
Macduff ise Macbeth’in bu kirli yükselişine karşı dimdik duran tek ses. Macbeth, Macduff’un ailesini bile acımadan yok ediyor, ama bu hikayede adaletin gecikse bile mutlaka geldiğini Macduff hatırlatıyor bize. “Adalet topaldır; ağır ağır yürür fakat gideceği yere er geç varır.”
Cadılar meselesine gelirsek; onlar bu hikayede sadece uğursuzluk saçan figürler değil aslında. Daha çok insanın içindeki karanlığın sesi gibi. Hayatta bazen bir insan, bir cümle ya da küçücük bir olay, içimizde zaten var olan karanlığı harekete geçirir. Cadılar, bu anın temsilcisi. Yani gerçek dünyada “cadı” dediğimiz şey, çoğu zaman biziz. Kendi korkularımız, kendi arzularımız.
Karakterler Üzerine:
Macbeth: Güce ulaşmanın bedelini kendi insanlığını harcayarak ödeyen, hırsın esiri bir adam.
Lady Macbeth: Kocasını suça sürükleyen ama en çok kendi vicdanının altında ezilen bir kadın.
Banquo: Sadık bir dost, ama Macbeth'in içini kemiren geleceğin gölgesi.
Fleance: Hayatta kalışıyla kehanetin hâlâ nefes aldığını hatırlatan karakter.
Macduff: Adaletin kılıcı. Macbeth’in saltanatını bitiren haklı öfkenin sesi.
Kral Duncan: Masumiyetin, iyi niyetin ve trajik sonun yüzü.
Cadılar: Kehanet perdesinin arkasında, insanın karanlık tarafını dürten fısıltılar.
Yorum:
Macbeth, bana göre bir hikayeden çok daha fazlası. Hırs, korku, suç ve vicdan... Hepsi birbirine öyle güzel karışıyor ki, kendini sorgulamadan edemiyor insan. Shakespeare, yine insan ruhunun puslu yollarında kaybolmamız için bize rehber olmuş...
·
48 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.