Maksim Gorki'nin Ana kitabı incelemesi1000Kitap
Gorki bu kitabı kolay bir şekilde yazmadı, bedeller ödeyerek yazdı. Kendi hayatından, binlerce işçinin hayatından esinlenerek, binlerce ezilmişin sesi olmak için yazdı. Kitap ilk başta bize sorar: güçlünün mü yanındasın yoksa haklının mı? Ezenin mi yanındasın yoksa ezilenin mi?
Evet Gorki kitapta ideolojik söylemlerde de bulunuyor ama bu sorulara doğru cevabı vermek için sosyalist olmak gerekmiyor, insan olmak gerekiyor. Ezileni, acı çekeni anlamak gerekiyor.
“Fabrika düdüğü her gün işçi semtinin üzerini kaplayan dumanlı, yağlı havayı titreterek kükrer ve bu çağrıya itaat eden asık yüzlü, kasları uykuda dinlenememiş insanlar, korkmuş hamam böcekleri gibi küçük, gri renkli evlerinden sokağa fırlar, buz gibi sabahın alacakaranlığında yola düşerek fabrikanın yüksek taş duvarına doğru yürürlerdi.” kitabın ilk cümlesinden de anlayacağımız üzere bizi cıvıl cıvıl, içimizi pamuk gibi yapacak bir kitap beklemiyor. Hayatın onları her zaman aynı güçle ezmesine alışmış ve daha iyiye yönelik beklentileri olmayan halkın devrimcilerle uyanışını anlatıyor. Sonunu tahmin etmek zor değil, mutlu sonla bitmiyor, bitemezdi zaten davaları uğruna herşeylerini ortaya koyan insanları anlatıyor çünkü.
Kitabın baş karakteri Ana, Pelageya Nilovna Vlasova, kocasından dayak yiyen, uğradığı haksızlıklara karşı ses çıkaramayan, cahil bir kadındır. Kocası fabrika işçisidir, kaba ve huysuz bir adamdır. Pavel adında bir oğulları vardır. Babası öldükten sonra, babasından miras aldığı bu ruhsal hastalıkla annesine karşı benzer muamelelerde bulunur. Bir gün kitaplarla tanışır, ''herkesin gittiği yol''dan sapmaya başlar, ruhu iyileşir, şehirdeki kötü ve pis ortamlardan uzaklaşır, annesine karşı daha kibar olur. Bir nevi kitaplarla hayatı değişir. Eve yasaklı kitaplar getirir, devrimci arkadaşlar edinir. Ana başlarda bu durumdan korkar, ‘’oğlum başına bişey gelir yapma etme'' tarzı söylemlerde bulunur, aynı bir çoğumuzun annesi gibi. Ana bu duruma yavaş yavaş alışır, oğlunun ve arkadaşlarının toplantılarını dinler, okumayı öğrenir, yoldaşları için ufaktan getir götür işleri yapmaya başlar. O çekingen ve ezilmiş bakışlarında kurtulur, başını dik tutmayı öğrenir ve omuzlarına mücadelenin yükü yüklenir. Artık o sadece Pavel'in değil diğer yoldaşlarının da anası olmuştur, isyanın anası olmuştur.. Hiçbiri de kişisel dertlerini davalarından üstün tutmaz. Hepsi acısını içine gömer; kimisi onu terk edip giden annesini, kimisi zalim toprak ağası babasını, kimisi göremediği oğlunu ve kimisi de aşkını. Ana ve yoldaşlar; halkı din ve tanrıyla kandıran, halkın korkusundan yararlanan kapitalist çar rejimine başkaldırmaya başlar. İsyanlar, tutuklamalar, sürgünler derken ortalık iyice kızışır. İşte hakikat ve haklılık onlar sayesinde var olur. Böylece halkın bir kısmı uyanır, hayatın onlar için neden bu kadar zor olduğunu ve nasıl yaşamaları gerektiğini öğrenirler, yorgun göğüslerde uyuyarak gizlenen öfke uyanıp muzaffer bir şekilde havada uçmaya başlamıştır. İşte bu olup bitenler devrime giden yolun sessiz adımlarıdır.
Gorki bu kitabında birçok şeyi eleştirir: kapitalist sistemi, olan bitene göz kapayan; insani değerlerinden kopan ve sadece karınlarının doymasıyla yetinen işçileri, sadece kendi için yaşayanları… Gorki'nin kalemi susturulmaya çalışılmış, hapse atılmış, sürgüne gönderilmişti. Bunlara rağmen o korkusuzca doğrusunu haykırmaya, halkın gözünü açmaya devam etmiştir. Toplumsal sorunlar bireyin düzelmesiyle çözülür diyip sistemin değişmesi için tek tek insanların uyanması için çabalamıştı. Aynı Pavel ve yoldaşları gibi:)
Kitapta çok fazla alıntıladığım cümle var ve düşünüyorum; Gorki nasıl her cümlesinde ruhumu titretebilir? Tam anlamıyla kusursuz bir kitaptı. İçinde adalet tohumları olan ve sadece kendi için yaşamak istemeyenlerin mutlaka okuması gereken bir şaheser. 
Ana 
Maksim Gorki
Ana Maksim Gorki·
81 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
