Çoğunluğun Tahakkümüne BaşkaldırıEdebiyat
Yanılgılar üzerine kurulmuş bir metin. Yanılgı çünkü doktor Stockmann halkın yararına olduğunu ve tebrik edileceğini düşündüğü yerde tam tersi bir muamele ile karşılaşır.
Bir halk düşmanı, beş perdelik bir oyun. Çok ünlü bir tatil kasabası olan İsviçre'nin bir yerinde başlar hikaye. Kaplıcası ile ünlü olan ve kaplıca doktorununda her seferinde ya gazetelere ya da broşürlere yazı yazıp halkı çekmeye çalıştığı bir yer. Ama doktorun dikkati ve test etmesi ile kaplıcanın suyunun, lağım suyu ve deri fabrikası suyu ile karıştığı ve çok ciddi boyutlara varan zararlı mikroorganizmaların olduğunun tespit edilmesi ile doktorun Vali olan ağabeyi Peter Stockmann'a yazması ile başlar. İnsanları önceden her ne kadar buraya çekmeye çalışsa da artık bu kaplıcaların zararlı bir yer haline geldiğini gören Doktor Stockmann yerel gazeteye haber verip şehirde yaşayan insanların durumdan haberdar olmasını ister.
Her ne kadar iyi amaçlarla hareket ediyor olsa da karşısında kaplıcalardan ve şehrin zenginliğinden beslenen, şehrin iktidarını kendi lehine kullanan biri vardır. Artık bir abi olmaktan ziyade, kardeşine iş sağladığı ve kendi zenginlik kaynağının kesilmemesi için doktor ile mücadele eden bir insana dönüşmüştür. Evet ortada bir aile ilişkisi olsa da iş pragmatizme dönünce, ilişki kopma noktasına kadar gelebilir.
Doktor Stockmann ise halkın yararını düşünen biridir. Her ne pahasına olursa olsun, kendi işinden atılmak dahi olsa işin sonunda, o halkı kurtarmaya çalışır. Onu engellemeye, sesini susturmaya çalışanlar olsa da Doktor Stockmann susmaz. Aslında konuşmak ve anlatmak istediği şey, halkın yararına olan bir şeydir. Ama halk için bu yarar onların maddi gelirlerine dokunduktan sonra zararlı görülür ve doktorun sesini kısmak isterler. Koca bir toplum zehirlenmek ile karşı karşıya da kalsalar, sürü psikolojisi ile hareket ettikleri için doğruyu göremez ve gözlerini kapatırlar ve doktorun üstünü bile parçalarlar. Çoğunluğa karşı savaşan bir birey vardır. Çoğunluğun faydasını düşünse bile yalnız kalan bir birey...
Bence kitap içinde çok büyük aforizmaları olmayan ve anlatmak istediğini yüzeysel anlatan bir kitaptı. Aslında konu güzel olmasına rağmen yavan bir anlatımı tercih etmiş yazar. İçinde siyasete dair göndermelerin tam olarak yerinde olmadığını düşünüyorum. Bireysel bir başkaldırı olmuş olsa bile sadece hikaye anlatmadan ibaret olduğunu düşünüyorum.
·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.