·224 syf.··Beğendi
···Okunma: 09 Mayıs 2025 08:51 İlyas Əfəndiyevin “Söyüdlü arx” romanı Azərbaycan nəsrində kənd həyatının, kolxoz quruluşunun və sosial dəyişikliklərin bədii ifadəsi kimi mühüm yer tutur. Müəllif bu əsərində sadə kənd insanlarının gündəlik həyatını, əməklə bağlılığını və iç dünyasını ustalıqla qələmə alır. Əsər həm süjet xətti, həm də ideya-məzmun baxımından 1950–60-cı illərin Azərbaycan kəndində baş verən ictimai-siyasi dəyişikliklərin bədii güzgüsünə çevrilir.
Əsərin mərkəzində yer alan əsas qəhrəmanlardan biri Nüriyyədir – cavan, savadlı, çalışqan bir qadın. O, kənd kitabxanasında çalışır və kəndin mədəni səviyyəsinin yüksəldilməsində fəal rol oynayır. Nüriyyə həm savadı, həm də iradəsi ilə kənddə seçilən qadın obrazıdır. Onun timsalında müəllif qadın azadlığı və təhsilin cəmiyyətə təsiri kimi aktual məsələlərə toxunur.
Hadisələr Arx kəndində cərəyan edir. Kənddə aparılan arx (su kanalı) çəkilişi və bu işin düzgün aparılmaması əsərdə simvolik və real mənada xüsusi yer tutur. Söyüdlə örtülən bu arx həm kəndin inkişafına xidmət etməli, həm də əhalinin rifahını yaxşılaşdırmalı idi. Lakin bəzi rəhbər vəzifəli şəxslərin məsuliyyətsizliyi, planların düzgün tərtib olunmaması nəticəsində su düzgün bölüşdürülmür, kəndlilər narazı qalır. Arxın düzgün çəkilməməsi kənddə gərginliyə səbəb olur və bu da əsərdə sosial ədalətsizlik problemini qabardır.