ŞAHMERDAN / SAİT FAİK ABASIYANIK
İndirimden alıp, okunmayı bekleyen Şahmerdan'ı Sait Faik'in ölüm yıldönümü olan 11 Mayıs'ta onu anmak için okudum, böylece bu haftayı Sait Faik için ayırmış oldum.
“1953’te Sait Faik, ikinci Türk olarak, Amerika’daki Uluslararası Mark Twain Derneği’nin onur üyeliği payesini aldı. Bu kadarı küçük bir haber olarak gazetelerde çıktı çıkmasına ama, sanatçılar gazete sütunları için pek çekici konu değildi. Oysa bundan önceki Mark Twain üyeliği ilk Türk olarak Atatürk’e verilmişti. Şimdi ikinci Türk de Sait Faik oluyordu. Aradan yıllar geçti, bugüne kadar başka hiçbir Türk bu onura layık görülmedi.” Ara Güler (kitaptan, s.139)
Tanıtım yazısında Ara Güler'in söyledikleri için kitaptan diyor ama aslında Güler'in "Bir Devir Böyle Geçti Kalanlara Selam Olsun" (1994) adlı biyografi kitabının Sait Faik ile ilgili bölümü bu esere alınmış, on dokuz öykünün sonunda yer alıyor.
Şahmerdan, Sait Faik'in 1940'ta yayımlanan üçüncü kitabı. İlk iki kitabı Semaver ve Sarnıç'ın tersine bu kitapta Faik'in yurtdışı gözlemlerine dayanan, oraları anlattığı öyküler yok. On dokuz öykünün on üçünde İstanbul izlenimleri var. Çelme, Zemberek, Mahpus ve Köy Ağası İle Sığırtmaç'ta Bursa ve Adapazarı'ndaki gözlemlerini anlatmış. Köye Gönderilen Eşek ve Çöpçü Ahmet'te ise Abasıyanık, ilk defa Doğu Anadolu bölgesine açılmış.
İlk olarak 22 Mart 1937'de Kurun Gazetesi'nde daha sonrada 15 Haziran 1940'ta Varlık Dergisi'nde yayımlanan Çelme isimli öykünün halkı askerlikten soğuttuğu iddiasıyla Ankara'da askeri mahkemede yargılanmış. 1941'de beraat etmiş.
Bir Kadın adlı öykü ilk olarak Semaver'de yayımlanmış, sonra Şahmerdan'a alınmış. Kaşık Adası'nda adlı öykü ise Medarı Maişet'ten (kitaplıkta sıra bekliyor) bu kitaba alınmış.
Şahmerdan'ın anlamı; kazık çakmaya yarayan düzenek diye dip not olarak verilmiş.
Kitapta İstanbul temalı hikayeler, klasik öykü anlayışı yerine, anlık izlenimlere dayanan, konusuz öyküler. Sait Faik, bu kitabında hayata ve insanlara daha gerçekçi bir pencereden bakmış. Örn. "İnsanlar her yerde aynı idi. Hareketli, hırsız, namuslu, iyi, kötü..." (Bekar)
Belki insanlara, olaylara daha gerçekçi baktığı için yazdığı öykülerin hepsi hüzünlü. Oysa Sait Faik, bu öyküleri kaleme aldığında henüz 34 yaşında ama yazdıkları hayat mücadelesinin yorgunluğu, bıkkınlığının izlerini taşıyor. Sıradan yaşamların günlük akışı içinde meydana gelen ölümlerin yarattığı duygusal yıkımın izlerini yansıttığı hikayeleri ölüm temasının öne çıktığı öyküler.
Uluslararası Mark Twain Derneği’ne onur üyesi seçilen, öykü ustasını okumaya devam.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.