Mülksüzler, hem fiziksel olarak hem de felsefi düzlemde Anarres ve Urras adlı iki gezegenin etrafında dönen bir hikaye. Anarres, yüzyıllar önce Urras’taki baskıcı ve eşitsiz düzene karşı çıkan devrimcilerin kurduğu, anarşist bir toplumdur. Kayalık, kıtlıklarla boğuşan ama mülkiyetin ve hiyerarşinin neredeyse hiç olmadığı bu dünyada insanlar özgürlüğü başka bir biçimde yaşamayı denemektedirler.
Romanın ana karakteri, Anarres’te doğan bir fizikçi olan Shevek’in, zamanı ve nedenselliği konu alan kuramsal bir çalışması, onu sadece bilimsel olarak değil, toplumsal olarak da bir yolculuğa çıkarır. Shevek, hem toplumunun baskıcı olmayan ama yine de kısıtlayıcı yapısına hem de Urras’ın parıltılı ama derin eşitsizliklerle dolu dünyasına karşı sorgulayıcı bir tavırla yaklaşır.
Shevek’in Urras’a gidip gitmemesi gerektiği üzerine yaşadığı içsel çatışmalar ve ardından orada karşılaştığı dünyayı anlatan roman, özgürlük nedir, aidiyet ne demektir, toplum bireyin önüne geçmeli midir gibi sorulara çok katmanlı, zaman zaman rahatsız edici ama dürüst cevaplar veriyor.
Mülksüzler, bir arabuluculuk çabası, bir köprü kurma girişimi hikayesi. Le Guin, hiçbir sistemi romantize etmeden, her bir yapının içindeki baskıyı, çelişkiyi ve mücadeleyi büyük bir şefkatle gözler önüne sermiş.
Anarres’te özel mülkiyet yok, insanlar birlikte yaşıyor, üretiyor ve tüketiyor. Bununla birlikte Anarres’te sosyal baskı, konformizm ve dışlayıcılık gibi başka duvarlar var. Urras ise teknolojik açıdan gelişmiş, görkemli şehirleriyle büyüleyici görünse de sınıf ayrımları, kadın düşmanlığı ve sömürüyle içten içe çürümekte. Roman bizi bu ikili karşıtlıkla konforlu kutuların dışına çıkmaya zoruyor.
Shevek’in yolculuğu, aslında hepimizin yolculuğu. Kendi değer sistemlerimizin, alışkanlıklarımızın, toplumla kurduğumuz ilişkinin ve özgürlük anlayışımızın iç yüzünü görmek. Roman boyunca Shevek’in yaşadığı içsel sorgulamalar, okuyucuya da bulaşıyor bir bakıma.
Ben şahsen Le Guin romanlarının içine ilk başlarda çok zor girebilenlerdenim. Ancak her Le Guin romanı gibi Mülksüzler de içine bir kere girince su gibi akıp giden, insanı insanlığı ile baş başa bırakan romanlardan biri.
·
35 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.