Refik Halid Karay'ın şu anda piyasada altmışın üzerinde kitabı mevcut. Şu anda diyorum çünkü bu sayının artma ihtimali de var. Misal; yeni bitirdiğim İnsanlık Halleri Huy Arabeskleri, Memleket Yazıları başlığı altında gazete ve dergilerde yayımlanmış yazılarından derlenmiş. Hâlâ taranmamış eski gazete ve dergilerin olduğunu düşündüğümüzde, Karay külliyatının mevcudunun artma ihtimali kaçınılmaz oluyor. Kitaplaşmamış yazıları daha çok yurtdışı sürgün yıllarındaki yazıları imiş. Kim bilir, belki gün gelir o günlerin yazılarını da bizle buluşturacak çalışmalar yapılır.
Gelelim İnsanlık Halleri Huy Arabeskleri'ne... Memleket Yazıları dizisinde, yazarımızın gazete ve dergi yazıları konularına göre ayrıştırılarak 18 kitapta toplanmış. Bu gazete fıkralarını okurken insan ister istemez yaşadığı dönem için hayıflanıyor. Belki de gazete okuyan son nesil bizdik ve dergilerin de ömrünün tükenmek üzere olduğu bu günlere kadar, Karay'ın kalitesine erişebilecek köşe yazıları okuyamadık. Tamam, geçmişe karşı olması gerekenden fazla hassasiyet gösterdiğimi kabul ediyorum. Fakat günümüzle eskinin arasında gözden kaçırılamayacak kadar büyük bir görüş ve kalite farkı var. Refik Halid'in yazılarını okuyunca bunu net olarak fark edeceksiniz.
Bazen yabancı bir haberden, bazen yeni bir buluştan, bazen de gündelik olaylardan esinle başlattığı fıkralarını kendi ince bakışı ve derin kültürüyle o denli ilerletiyor ki okuduğunuz yazı bitsin istemiyorsunuz. Zaman zaman kendisi bugüne yani geleceğe sesleniyor, kimi zamansa sizi geçmişe götürüp 1940lı sokaklarda dolaştırıyor. Beraber taksiye, tramvaya binip zatı şahaneleriyle sohbet ediyorsunuz. Tam kırklı yıllardan sıkıldığınızı hissettiğiniz anda ise bir bakıyorsunuz ki Cumhuriyet öncesine, Meşrutiyet yıllarına gitmişsiniz. Anlayacağınız Karay, yazıları aracılığıyla sizi bir zaman tramvayında hem eğlendirerek, hem de bilgilendirerek dolaştırıyor. Bu zaman tramvayına binmek için acele edin ve koltuklar tükenmeden kendinize bir bilet alın. Tüm külliyatını bitirebilir miyim bilmiyorum ama ara sıra Karay'ın neşeli dünyasına yolculuk yapacağım kesin gibi. Size de tavsiye etmekten geri duramayacağım.
Kitapla ve sağlıcakla kalın...
A.Kadir UYSAL - 11.05.2025