Peyami Safa annemin bana aldığı ilk kitap olan 9. Hariciye Koğuşu’nun yazarıydı. Tüm kitaplarında hastalıkların, hastane odalarının, ölümlerin kol gezdiği bu yazarla benim de bir hastane odasında tanışmam oldukça ilginç bir tevafuk. Bu yaşıma kadar kaç kitap okuduğumu sorsanız bilemem. Okuduklarımı hatırlamada da hiçbir zaman takdire şayan bir insan olamadım. Ama bu kitap, Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, hissettirdiklerini unutmam mümkün değil.
Ruhsal analizlerin bu kadar derin yapıldığı bu kitapta ana karakterimiz Ferit, Ferid, id, it ile aynı bedende vücut bulsak ancak onun ruhunu bu kadar şeffaf görebilirdik. Ferit’in içinde açılan bu yeni ufka ket vuran pozitivist bakışı… Hiçbir zaman içsel bir bağ kuramadığı, kitapta bir kere bile göremediğimiz babası nedeniyle kazandığı bu maddeci bakış açısı bir noktada onu psikolojik buhranlara sürükler, işte tam burada onun için vadedilen topraklar ortaya çıkmaktadır. Peyami Safa Yalnızız kitabından bu eseriyle örtüşen şu pasajı sizlerle paylaşmak isterim;
“Ey bahtsız! Tarihin hiçbir devrinde kendine bu kadar yabancı, bu kadar hayran ve düşman olmadın. Bırak bu maddeyi, boğ şu ölçü dehanı, doy şu fizik ve matematik tecessüsüne, kov şu kemmiyet fikrini, dal kendi içine, koş kendi kendinin peşinden, bul onu, bul kendini, bul ruhunu, bul, sev, bil, ân, gör, kendi içinde gör Allah’ını. Kendine dön, kendine bak, kendine gel.”
Ferit de aklından şüphe ettiren bu savaşı tıpkı yazarın nasihatındaki gibi içine, kendine, ruhuna dönerek kazanabilecektir.
Yine aynı bakış açısıyla başlayan aşkının bu çıktığı yolculukla birlikte maddenin sınırlarından kurtulup uhrevi bir aşka evrilişini görüyoruz.
Yazarın Yalnızız romanında “Simeranya” olarak adlandırdığı ütopik dünya düzeninin yansımalarına burada da rastlıyoruz. Mevcut devlet düzeninin ekonomi ayağındaki çatlakları bize tekrar gösterir ve bu konudaki çözüm yollarını da sunmayı ihmal etmez. Bu noktada sunduğu çözüm yollarının, ulaşmamız gereken idealin Platon’un Devlet ve Farabi’nin İdeal Devlet kitaplarındaki görüşlerle benzerliğini söylemeden geçemeyeceğim.
Bir kitap düşünün insanın içsel savaşlarına, ruh buhranlarına, dostluğa, aşka, toplum düzenine, aile yapısına, ideal dünya düzenine, etiğe, ahlaka, dine, insana ve insana dair her şeyin içinde olduğu bir kitap.
·
132 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.