Yine geç okuduğuma bin pişman olduğum bir eserle karşınızdayım. “Giovanni’nin Odası”
James Baldwin… Tek bir eserinle beni bu kadar etkilemeyi nasıl başardın? Mükemmelsin…
Gerek yaşamı gerekse de bulunduğu konumlar nedeniyle sürekli olarak sorun yaşamış olan Baldwin, 1956 yılında yayımladığı bu eseriyle büyük ilgi çekmiş. Eserin türü lgbt romantik drama olarak nitelendiriliyor. Kendisinin yaşadığı sorunlar, edebiyatın ve sanatın gücüyle eserlerinde toplanmış. Ancak bunu o kadar usta işi bir şekilde yapmış ki hayran olmamak elde değil. Gerek tasvirleri, gerek sahnelerin analizleri, gerekse de kurgusuyla okura kaliteli bir şeyler okutturduğunu hissettiren, son derece akıcı bir kaleme sahip.
Roman “David” adında beyaz bir Amerikalının, okumak için gittiği Fransa’daki bir dönemini anlatmaktadır. Karakter son derece ilginçtir, zira ergenliğinde yaşadığı eşcinsel bir deneyim onu belirsizliklerle dolu bir sürece yönlendirmiştir. Zira hem erkeklere hem de kadınlara karşı (bu noktada biseksüel demek yanlış olmaz) ilgi duyuyor. Başta yapılan flashback sayesinde küçük bilgilere sahip olduğumuz David’in yaşantısı birçok muğlaklar ile dolmuştur. Karakterin “Hella” adında bir sevgilisi vardır ve o eserin son bölümlerine kadar başka bir ülkededir. Aralarındaki ilişki hakkında pek bilgiye sahip değiliz. David, Hella’nın yokluğunda “Giovanni” adında İtalyan bir barmen ile tanışır. Ve garip bir şekilde aralarında bir yakınlık oluşur.
Baldwin, eserinde yarattığı histerik duygular ile okuyucuya, birden fazla düşünceyi -karakter eşliğinde yaşatıyor. Bu nedenle okurken bazı kısımlarda karakterleri fazla içselleştirip; sevmek veya nefret etmek özelinde sert tepkiler verebilirsiniz. Lgbtli bireylerin yaşadığı temel sorunları, Fransa gibi bir ülkede de sert bir biçimde görmek beni şaşırttı. Bu bağlamda yazar Baldwin için işler daha da zor olmuş olmalı çünkü o gay olmasının yanı sıra siyahi bir birey. Amerika’da öldürülmekten korktuğu için korkup kaçmış olması çok üzücü bir durum.
Romanda yaşanılan olayları başta lgbt olmak üzere çeşitli toplumsal sorunların bilinciyle okumak gerekiyor aksi takdirde eseri tam anlamıyla anlamak imkansız. Mevcut kuralların dayattığı, siyasi veya politik yapının üzerinde oluşan her türlü negatif durumun; eserde yer alan -beyaz- karakterler ışığında nasıl sonuçlanacağını, Baldwin bakış açısıyla olabildiğince net ve gerçek bir biçimde görüyoruz.
Ben okurken önce Baldwin’i daha sonra karakterleri anlamaya çalıştım. Onun ne demek istediğini kafamdaki sorular eşliğinde (karakterlerin neden beyaz olmasından tutunda, romanda işlenen suçlara kadar) anlamaya çalıştım bence okuyacak olan herkes bu bilinçle okumalı. Uzattığım için kusura bakmayın. Son olarak Baldwin üzerine iki film önermek istiyorum. İlk olarak “Meeting the Man: James Baldwin in Paris (1970)” mubi de bulunuyor. Kendisinin Fransa’da geçen yaşamı ve kısaca sanat anlayışı üzerine bir film ancak yönetmenin tavrını, Baldwin biraz fazla eleştiriyor. (bana göre haklı). İkinci olarak fotoğrafçı Sedat Pakay’ın İstanbul’da çektiği “James Baldwin: From Another Place(1973)” filmi. Bir Türkün çekmesine hem şaşırdığım hem de mutlu olduğum bir yapım. 12 dk olmasına rağmen son derece kaliteli. Kitabı okursanız hemen arkasından bu iki filmi izlemenizi tavsiye ederim.
·
262 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.