31 Temmuz 1921 yılında Vakit gazetesinde tefrika edileceği söylenen ve kısa süre içinde tefrika edilmeye başlanan Çalıkuşu adlı bu roman Güntekin'in o kendine has dil ve üslubuyla okurların hafızasına kazınan ve beğenilerek okunan bir eserdir. Roman gerek ele aldığı konular gerek kahramanların nevi şahsına münhasır halleriyle Türk edebiyatı içinde önemli bir yere sahiptir.
Romanın baş kahramanı olan ve gittiği yerlerde "çalıkuşu, gülbeşeker, fındıkkurdu" gibi lakaplarla anılan Feride küçük yaşta annesini kaybeder. Babası mesleği dolayısıyla kızına iyi şartlarda bakamayacağını düşündüğünden onu bir Fransız okuluna kaydettirir; Feride burada bambaşka bir dünyanın içine girer; davranışlarıyla öğretmenlerinin ve arkadaşlarının nazarıdikkatini celbeder. Babasının da vefatı sebebiyle Feride teyzesinin yanında yaşamaya başlar. Feride şen şakrak, yerinde duramayan, hayatın zorluklarını kendine has neşesiyle ve pervasız hareketleriyle gizlemeye çalışan narin bir kızdır. Etrafındaki insanları kızdırmayı, onların söylediklerini göz ardı etmeyi vazife edinmiştir. Feride teyzesinin oğlu olan Kâmran'ı her ne kadar kendi kendine de olsa itiraf etmek istemese de sevmektedir. Büyüklerinin teşvikiyle talebelik zamanında Kâmran ile nişanlanan Feride, mezun olduktan sonra, evlenmelerine kısa bir süre kala Kâmran'ın yurt dışındayken başka bir kızla gönül ilişkisi olduğunu öğrenir. Bu durum karşısında hayal kırıklığı yaşayan kız, kimseye haber vermeden ve nişanlısıyla yüzleşmeden evden ayrılıverir. Feride bu hadiseden sonra hayatını öğretmenliğe vakfeder. Maarif Nezareti'nde geçirdiği türlü zorluklar sonucunda Anadolu'ya gitmeyi başarır. Burada çetin hayat şartlarıyla, Anadolu insanının hayata bakışıyla, devlet dairelerindeki liyakatsizlik ve dalkavukluklarla karşılaşan Feride hayatın aslında ne kadar zor olduğunu anlasa da bir an olsun çalışmaktan vazgeçmez. Feride'yi bekleyen zorluk yalnızca iktisadi ve coğrafi şartlardan kaynaklanmaz, o şahsiyeti ve fiziki görünümüyle gittiği yerlerde bilhassa erkeklerin dikkatini çektiğinden birtakım dedikodular ortaya atılır ve genç kız bu cehaletle de yüzleşmek zorunda kalır. Uğradığı iftiralar sebebiyle Anadolu'nun çeşitli yerlerine gitmek zorunda kalan Feride, bu süreç zarfında memurlar ve öğretmenler başta olmak üzere çeşitli meslek gruplarındaki insanların hırslarına, yüzsüzlüğüne, pervasızlığına şahit olur. Yükselmek uğruna vicdanen ve ruhen alçalmayı göze alan bu insanlar memleketin içinde bulunduğu durumu da gözler önüne serer.
Reşat Nuri Güntekin hemen her eserinde olduğu gibi bu romanında da kahramanlarının his ve fikirlerini açıkça ortaya koymaktan çekinmez. Feride'nin başından geçenleri yüzeysel öğrenmekle kalmayız, onun yaşadığı zorlukları, his ve fikirleri bizzat içimizde hissederiz. (Bundan sonrası detay)
Romanın sonunda Kâmran ve Feride kavuşurlar. Bu visale kadar Feride'nin yaşadığı sıkıntılar, hayatını kazanmak üzere verdiği mücadele ayrıntılı olarak ele alınır. Bir genç kızın mesleği sayesinde kendi hayatını kurması ve geçirdiği değişimler takdire şayandır. Şimdiden keyifli okumalar.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.