SAF VE DÜŞÜNCELİ ROMANCI / ORHAN PAMUK
Uzun zamandır elimde birkaç okunmamış kitabı olmasına rağmen istediğim halde Orhan Pamuk okuyamamıştım. Bir araştırma sırasında doğum gününün 7 Haziran olduğunu görünce hemen bu kitabı seçtim ve doğum günü hediyesi olarak okudum (Pamuk'un bu hediyeden haberi yok ama olsun). Kitabı okudum ama yorum geç kaldı. Saf ve Düşünceli Romancı, Orhan Pamuk'un 2009 sonbaharında Harvard Üniversitesi'nde, bin kişilik Sanders Tiyatrosu'nda verdiği ve büyük ilgi gören Charles Norton konferanslarını içeriyor. Doksan yıllık geleneğinde T. S. Eliot'tan Borges ve Paz'a, Calvino ve Eco'dan Toni Morrison'a edebiyatın ve sanatın dünyadaki en saygın yaratıcılarını ağırlayan altı oturumluk konferans dizisinde Pamuk, romancılara sıkça yöneltilen "Bunları gerçekten yaşadınız mı?" sorusundan "Müzeler ve Romanlar"ın benzerliğine, romanla resim sanatı ilişkisinden romanların yavaş yavaş ortaya çıkan ve değişen merkezi fikrine, kırk yıllık roman okurluğu ve otuz beş yıllık roman yazarlığının tüm sanatı ve zanaatını okurlarıyla içtenlikle paylaşıyor. Arka Kapaktan. 6 gün süren, altı konferans olduğu için kitapta doğal olarak altı bölüm ve son söz ile birlikte yedi bölümden oluşuyor. Pamuk, "Kiran Desai için" diyerek kitabı ona ithaf etmiş. Kiran Desai, 2006'da The Inheritance of Loss isimli kitabıyla Man Booker Ödülü kazanmış Hint yazar. İlk bölümün (dersin) başlığı: Roman Okurken Kafamızda Neler Olup Biter? Pamuk'un bu soruya cevabı; Bir roman okurken kafamızın yaptıkları: 1- Genel manzarayı seyreder, hikayeyi takip ederiz. 2- Kelimeleri kafamızda resimlere çeviririz. 3- Aklımızın bir başka yanıyla, yazar anlattığı şeyleri ne kadar yaşamıştır, ne kadar hayal etmiştir, merak ederiz. 4- Bir yandan da kafamızın bir başka kısmından şunu geçiririz: Gerçeklik böyle midir? Romanın anlattığı, gördüğü, tasvir ettiği şeyler, kendi hayatımızdan bildiğimiz gerçeğe uygun mudur? 5- Kelime seçiminin, benzetmelerin doğruluğunu, hayal ve anlatım gücünü, cümlelerin yığılışını, düzyazının gizli ve açık şiirini, müziğini hem denetler hem de bundan zevk alırız. 6- Hem kahramanların seçimleri ve davranışları hakkında ahlaki yargı veririz hem de yazarı, kahramanları hakkındaki ahlaki yargıları yüzünden yargılarız. 7- Bütün bu işlemleri kafamız aynı anda yaparken, bir yandan da ulaştığımız bilgi, derinlik ve anlayış için kendimizi tebrik ederiz. 8- Hafızamızda yoğun bir şekilde çalışır. 9- Romanın gizli merkezini ararız. Romanın merkezi neden yapılmıştır, malzemesi nedir?
Kitapta özellikle Anna Karerina'nın adı çok geçiyor. Neredeyse anlattığı tüm konularda (karakter, olay örgüsü, mekan vb.) örnek olarak Anna'dan alıntılar yapmış. Adı geçen diğer bir kitap ise Kırmızı ve Siyah. "Günlük dilin tadını çıkaran ilk Türk romanı Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası'dır." diyerek örnekleriyle Savaş ve Barış'la kıyaslamış. Doğal olarak daha birçok yazar ve kitap adı geçiyor ama çok küçük yaşta okuduğum bu kitapları, bugün öğrendiğim bilgilerle, farklı bir gözle tekrar okumak isterim.
Adı geçen kitaplardan özellikle verdiği 'alegorik okumaya açık romanlar' listesini paylaşmak isterim: * Usta ve Margarita / M. Bulgakov (okunmak için sıra bekliyor) * Kör Baykuş / Sadık Hidayet (okundu) * Naomi / Junichiro Tanizaki * Saatleri Ayarlama Enstitüsü / A. H. Tanpınar (okundu).
Okurlar için bir romanı okurken, saf okur mu düşünceli okur mu olduğumuzu ayırt edebileceğimiz, bir yazar ya da yazar adayı içinse karakter, olay örgüsü, zaman, mekan, tasvir gibi konularda yönlendirici bilgiler içeren bir kitap. Benim için bilgilendirici, keyifli dolu dolu bir okuma oldu.
·
117 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.