Ölüme Yakın
Babalar ve Oğullar temelinde kuşak çatışmasını esas alan ama aynı zamanda içerisinde toplumsal, felsefik ve sosyolojik açılımları da barındıran bir kitap.
Evet, kitabı okurken ilk göze çarpan şey kuşaklar arası farklılık ve çatışma. Günümüzde de bu mevzuya kimi zaman bir yakınma, kimi zaman bir gözlem, kimi zaman da bilimsel bir veri sonucu hayli aşinayız aslında. Yazar kitabında bize bunun her dönemde ve kültürde var olan bir olgu olduğunu gösteriyor. Esasında biz bunun çok kadim bir mesele olduğunu zaten biliyorduk, nitekim Sokrates zamanına belki daha eskilere kadar izini sürebiliyoruz.. Aslında modern zamanda jenerasyonlar arası farklılık hızının artışından tutun da bunu meydana getiren etmenlere varıncaya değin bu konu üzerinde temas edilebilecek çok fazla husus var ama amacımız kitap incelemesi olduğu için bu kadarla iktifa edeceğiz. Bu sebeple bu kısımı kuşak çatışmasının insanoğlunun kadim bir gerçeği olduğunu bilmenin mevzuyu daha itidalli değerlendirmemiz açısından önemli olduğunu vurgulayarak noktalayabiliriz.
Göze çarpan diğer noktalara değinmek gerekirse güzel bir dili ve olay örgüsü olan kitapta yazarın Rus toplumsal hayatını anlatırken aristokratları ve aydınları eleştirdiği hatta zaman zaman alaya aldığı dikkatlerden kaçmaz. Kitabın baş karakteri Bazarov ve arkadaşı Arkadiy bir nihilist olarak karşımıza çıkar. Babaları ile çatışması da buradadır aslında çünkü onlar daha gelenekselcidir ve olayları bu minvalde ele alır. Din, kültür, sanat ve siyaset gibi pek çok şey onların hayatında yer edinmemiştir, çünkü onlar her şeye sorgulayıcı ve eleştirel bakarlar. Ama hayatta bu kadar realistliğe yer yoktur. Nitekim bu iki karakter aşk gibi Bir gerçekle tanışırlar. Arkadiy bu duygu karşısında içinde bulunduğu toplumdan ve çevresinden (aile vs.) getirdiği gelenekselci ruhunu keşfeder ve zamanla bu tarafa meyleder. Bazarov ise sırf ideolojisinden dolayı gönlündekini yaşamamayı tercih eder. Sonu oldukça sarsıcıdır: gururundan ödün vermeyen baş kahramanımız bir hastalık sonucu vefat eder. Burada yazarımız romanlarda pek rastlamadığımız bir şey yapar ve bu sarsıcı ölümün arkasından geride kalan karakterlerin hayatlarından kesitler sunar bize. Bu, hayatın devam ettiğini görmemiz açısından önemlidir. Daha da önemli olanı ise yazarın gidenin arkasından en zor adapte olanların anne, babalar olduğunu yüzümüze çarpması olmuş. Ne diyordu Peyami Safa "Ölüm bir eve girince sağ kalanları da biraz öldürür."
Kitabın en beğendiğim kısımlarından biri ölüm döşeğindeki Bazarov'un kişiliğinden taviz vermeyen bir edayı da barındıran "Çok eski bir gerçektir ölüm, ama herkese yeni gelir." cümlesi oldu. İtiraf etmek gerekirse Bazarov karakterini ilk başta çok sevmemiştim ama ölümüne ben bile üzüldüm. İyi adamdı bence, en azından tutarlı ve istikrarlıydı... Orhan Veli'nin de dediği gibi:
"Ölünce kirlerimizden temizlenir,
Ölünce biz de iyi adam oluruz..."
·
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.