Hay bin Yakzan veya diğer adıyla Esrarü'l-Hikmeti'l Meşrikiye İslam dünyasında yazılmış ilk felsefi romandır. Esasen İbn-i Sina ve İbni Tufeyl tarafından yazılmış iki Hay bin Yakzan vardır ama İbni Tufeyl'in yazdığı eser kesinlikle İbn-i Sina'nın Hay bin Yakzanını geçmiş. Bu kitap Batı'da çok ses getirmiş ve hepimizin bildiği Robinson Crusoe eserine de ilham vermiştir.
Eser insanların yaşamadığı bir adada anne-babasız dünyaya gelen(okudukça anlayacaksınız ) Hay bin Yakzan'ın etrafındaki canlıları ve olayları gözlemlemesi ve akıl yürütme yoluyla Tanrı'yı bulmasını anlatıyor.
Eser aynı zamanda İslam felsefesinin en çok sorduğu sorulardan birine de cevap veriyor: Akıl ve mantıktan yola çıkarak Tanrı'ya ulaşabilir miyiz?