Alice "Gariplikler" Diyarında
İncelemeye başlamadan önce aslında bana bu incelemeyi yazdıran bir bilgiyi paylaşayım sizinle: Halk sağlığı çalışırken cıva zehirlenmesinden bahsedilen yerde cıvanın zamanında fötr şapkaların sertleştirilip şekillendirilmesinde kullanıldığı bilgisiyle karşılaştım. Bu nedenle şapkacılarda "eretizm" denilen huzursuzluk, hafıza kaybı, anksiyete, sinirlilik, düşük özgüven, depresyon, ilgisizlik, utangaçlık yanında kişilik ve davranış bozuklukları ile seyreden bir hastalık görülürmüş. Bu bulgular Çılgın Şapkacımızın o deli dolu hallerini, garip yapısını da epey açıklıyor aslında. : )
İncelemeye gelecek olursak günümüzde her türlü içeriğine aşina olsam da daha önce bu hikayenin asıl halini okumamıştım o yüzden merakımı giderdiğim ve yeni merak konuları edindigim bir okuma oldu benim için. Bu yüzden bu masalı içeriğinden ziyade ne kadar ilginç olduğu yönünden ele almak istiyorum.
Beni öylece geri çekip bana "Bu dünyada neler varmış be! İnsanlar neler düşünüp üretiyor?" dedirten içerikler hep ilgimi çekmiştir. Herkese hitap eden popüler içerikleri de her Ne kadar sevsem de ilk bakışta garip veya anlaşılmaz denebilecek bu içeriklere de ayrıca değer veririm. Bu tür eserlerde insan doğasının sınırlarının edebi yönden aşılması beni hep etkilemiştir. Tabi bu gariplikler de doğamızın bi parçasıdır ama bu parçayı saf bi şekilde işleyip esere koymak da ustalık işidir. Bu eser bi şarkı olabilir, kitap, film, resim hatta bir kişi bile olabilir. Lewis Carroll’un "Alice Harikalar Diyarında" kitabı da bu "garip ama etkileyici" kategorisinin en önemli üyelerinden biri.
Kitabımız ayrıca bu kategoride benim icin bir istisna cunku her sayfasında farklı bi absürtluk ve Gariplik sunan bu kitap ayni zamanda popüler kültürün de gözde bi üyesi. Bu popülerliği tabi ki yıllar içinde yapılan uyarlamalar ve hikayenin sanatın her alanında bi yer edinmesinden geliyor. Ama bence bunun yanında eserin aslında bir çocuk kitabı olmasının da buyuk bir rolü var. Çünkü daha çevrenin etkisiyle fikirleri ve hayatları sınırlandırılmamış bu küçük insanlar herhalde bu ilginç içeriklerin en gözde alıcılarıdır. Bu yüzden ilk yayınlandığı 1865 yılından itibaren pek çok çocuğun ilgisini çekmis ve popülerliği artarak devam etmiştir.
"Alice harikalar diyarında" çocukları şaşırttığı kadar günümüzde halen yetişkinleri de şaşırtmaktadır. Her ne kadar çocuk kitabı olarak yayımlanmış olsa da, kitapta yetişkinlere yönelik pek çok mizahi ve eleştirel unsur bulmak mümkün. Aslında bu durum, eski masallarda da sıkça karşımıza çıkar. Mesela Pamuk Prenses ya da Kırmızı Başlıklı Kız gibi kült diyebileceğimiz masallar; çocuklar için tasarlanmış olsa da içinde ölüm, ayrılık ve şiddet gibi ağır temalar barındırır. Sonuçta bu masalların yaratıcıları da yetsikin insanlardır. O yüzden masalların ardında da her edebi eserde görebileceğimiz yetişkin dünyasına ait ahlaki ikilemler ve toplumsal eleştiriler sıkça yer alır. Lewis Carroll’un metni de çocukları eğlendirdiği kadar altında barındırdığı mesajlar, kelime oyunları ve alaycı diliyle yetişkinlerin de kalbinde yer edinmiştir. Klasik masallarla bu yönü ortak olsa da çocuklara ders verme amacından ziyade sadece absürt olaylarla ilerleyen sürükleyici, rüyamsı bir masal oluşu onu çoğundan farklı kılıyor.
Aslında kitabın bana sunduğu okuma pek verimli değildi. Hikayeye hiç giremedim, daha önce hiç bu kadar olaylara sadece seyirci kaldığım, olayları dışarıdan okuduğum bir hikaye olmamıştı sanırım. Belki o kadar da gariplikler insanı değilimdir ama tabi ki o sıra final için çalışıyordum ve okumaları da molalarımda yapıyordum o yüzden derslerin baskısını masada bırakıp kapağı açmak ve o dünyaya girmek benim için epey zordu. Bu yüzden daha rahat bi zaman diliminde tekrar bi şans vermek istiyorum. Ancak bu zorlu okumaya rağmen yine de beni her sayfada mantık dışı ögeleriyle bolca şaşırttı ve etkiledi.
·
169 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.