Gaflet/Yorum1000Kitap
Tam anlamıyla aradığımı bulamadım ama Gazaliyi en yakından tanımama fırsat sağlayan kitaptı.
Aldığım notlar/ Çıkarımlar;
(37/38) Aklı zayıf kimse gerçeği insanların davranışlarından yola çıkarak arar. Önce edinilmesi gereken mutlak gerçektir. Hz Ali( Gerçeği bilirsen o zaman gerçeğe uyanları daha iyi tanırsın.)
Buradan tamamıyla insanların bilgiye ulaşmada hiçbir şekilde kıstas olamayacağı anlamı çıkar mı? Gerçek bilgiye ulaştığını ve onu tanıdıklarını iddia eden filozof ve hocaların kaynakları nelerdir? gibi ardı arkası kesilmeyen bir silsile takip ediyor. Ama açıklaması eserde yeterince yok.
Gerçek bilginin edinim metotları kitapta yok. Kitapta şüpheyi ortadan kaldırmaya yönelik bir dini misyon edindigine de değiniyor. Aradığımı bulamamanın sebebi bu olabilir. Anlattığından yola çıkarak çok aşırı duygular hissettiğini, İslami anlamda bir milat yaşadığından emin olabilirsiniz, ama bunu kitapta okuyucuya yeteri miktarda yansıtmıyor. Belki de mübalağadan kaçmak için baş vurduğu bir tarz.
- tasavvuf eğilimi -
Tasavvuf yaşayıp hakkında yeteri (!) bilgi edindikten sonra kendi yaşantısındaki gafleti fark ederek dehşete düşüyor. Belli ki hayalinde ulaşmak istediği takvaya ulaşmak için yeteri kadar fedakarlıklar yapmıyor. Kendini dibi ateş olan bir uçurumun kenarında hissediyor ve değişime muhtaç olduğunu anlıyor. Buna tasavvuf sebep oluyor. Tartışmaya açık bir çıkarım; İyisiyle kötüsüyle tasavvuf; onu temsil eden isimlerin yanlışlarına rağmen Gazalinin miladi oluyor ve onu istediği mertebeye yükselmesine olanak sağlıyor.
(s.68) Servetinin büyük kısmını bağışlayıp Bağdat'a sonrasında Şam'a yolculuk yapıp, kimlik arayışı sürecine giriyor.
Tasavvuf hat safhalarında dile getirilen bazı yükselme hallerinin Hulûl, vahdet (Allah ile, kainat ile birleşme hali) gibi tartışmalı kavramlara mesafeli davranmasından bahsediyor. İnsanların birçok konuda sadece bedenen hissettikleri dini boyutlara haddinden fazla anlamlar atfetmelerin gaflet içerdiğini düşünüyor .
Filozofların Tutarsızlığı kitabına değindiği bir 5-6 sayfalık bölüm var. Ibni Sina ile ilgili doğruluğundan şüpheye düştüğüm bir anekdot içeriyor. Bahsettiğine göre Ibni Sina itikatta şirke girmiş, Allahın emir yasaklarını kendi nefsine göre ayarlamaya dair bir gaflete düşmüştü. Bu pasaj da sonrasında filozofların sadece duyuları ile hissedebildiği bilgilerin doğruluğundan emin olma huylarının onları sapkınlığa sürüklediğini açıklamasıyla bitiyor.
"İmanın esaslarını layıkıyla idrak etmenin yolu; aklın ötesinde bir aşamanın varlığına iman etmekten geçer. Felsefecilerin salt rasyonel, akılcı tutumlarının tutarsızlığa yol açmasının ve de onları küfre sürüklemesinin sebebi de budur. Duyu yoluyla elde edemedikleri bilgiye imkansız/ şüpheli gözü ile bakmaları. Ki kitabın başında Gazali kendisi de buna benzer bir tutuma sahip olduğunu, sonrasında aştığını dile getiriyor. "
Gafletten kurtulma adını verdiği bu eser aslına bakarsanız, kendi gafletinden kaçmaya çalışma yolculuğunun ana hatlarını içeriyor, gerek mesleki hayatındaki toyluğu, gerekse felsefi duruşunu sorgulayıp elde ettiği çıkarımları paylaştığı bir el kitabı. Kolay hazmedilebilir olması beklediğim şey değildi, yine de vakit kaybı diyemem. (En azından, önceki okuduğum kitaplarına nazaran )
·
73 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.