RİLKE’YE VEDA
(Anma Konuşması)
STEFAN ZWEİG
Stefan Zweig okumalarımıza onun 1875-1926 arasında yaşamış Avusturyalı şair ve romancı Rainer Maria Rilke’nin 10. ölüm yıl dönümünde yapmış olduğu özgün/benzersiz konuşma ile yine Rilke ile ilgili tarihçe ve fotoğraf albümünü içeren “Rilke’ye Veda” kitabıyla devam ediyoruz.
“Dostlarla Mektuplaşmalar” kitabında da gördüğümüz gibi Rilke Zweig’in hayatında önemli bir etkisi ve etkileşimi olan bir bir şair.
İnsana dair anlatılabilecek her şeyi bir mermer veya granit heykel sertliğinde ve ağırlığında dizelere sığdıran Rilke’ye dair Zweig gibi bir dostunun hem de onun kadar derinlere inebilen ama farklı bir yöntemle inebilen, aynı dip çukuru arıyan birinin anlatacakları elbette çok değerli ve çarpıcı olacaktır.
Ne tuhaftır ki aynı kadına aşık olabilmiş iki dostturlar. (Lois Andre Salomé)
Rilke kadar saf anlatımı olan diğer bir şair belki Hölderlin olacaktır. Ancak Rilke O’nun aksine daha çok dış dünyaya açılarak iç dünyasını anlamlandıracaktır.
Rilkenin mezar taşına yazılmasını istediği ve vasiyeti üzerine aynen yazılan dizeleri derinliği hakkında fikir vermez mi sizce?
"Gül, ey saf çelişki, göz kapaklarının ardında. kimsenin uykusu olmamanın sevinci."
Zweig şöyle anlatmaktadır Rilke’yi:
“Bazen bir halk, bir şair öldüğünde şiirin de sanki onunla birlikte öldüğünü düşünür. Belki İngiltere de benzer bir durumu yaşamıştır tek bir on yıl içinde Byron, Shelley ve Keats gittiğinde. Bunun gibi trajik zamanlarda son giden şair aynı zamanda kuşağının şair sembolü olur ve görüp göreceğimiz sonuncusu olduğunu düşünerek titreriz. Bugün biz Almanya’da şair dediğimiz zaman hâlâ onu [Rilke’yi] düşünmekteyiz ve bu arada onun sevgili görünümünü onunla karşılaştığımız her yanda bakışlarımızla aramaktayız, bu görüntü çoktan zamanımızdan ayrılarak zamansız olana geçti ve ölümsüzlüğün mermerden ormanında heykel oldu.”
Rilke’yi tanımak açısından çok değerli bir çalışma bence.
Salome’ye ait fotoğraflara baktığımızda o dönemin bu seçkin erkeklerini kendine doğru çeken güzellikten ziyade başka özelliklerinin olması gerektiğini düşünüyorum.
Güzellikle konusunda öznel yargılar söz konusu olmakla birlikte bu seçkinlerin ortaklaştıkları şey neydi acaba Salome’de?
Bu da ayrı bir okuma konusu.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.