KAFATASI (Oyunlar 1)
Nazım HİKMET
1902-1963 arasında yaşamış
Türk şair ve yazarı Nazım Hikmet RAN tarafından farklı zamanlarda yazılmış ve ölümünden sonra sevenleri tarafından basılmış 5 tiyatro oyunundan oluşan güzel kitap.
Özellikle şiirleriyle bilinen Nazım Hikmet 20. yüzyılın en gözde şairleri arasında gösterilir.
Şiirin dışında uğraştığı diğer edebi uğraşları gölgede kalır. İşte onlardan biri de yazdığı tiyatro oyunlarıdır.
22 tiyatro oyunu yazan Nazım Hikmet, bu alanda da önemli bir konum elde etmiştir.
“Oyunları Oyunlar 1, Oyunlar 2, Oyunlar 3, Oyunlar 4 ve Oyunlar 5 olmak üzere beş kitapta toplanmıştır.”
Bunların ilki olan Kafatasında
Ocak Başında,
Kafatası,
Bir Ölü Evi,
Unutulan Adam
ve
Bu Bir Rüyadır
başlıklı beş tiyatro oyunu bulunmaktadır.
Kitap, adını Kafatası isimli oyundan alır.
Oyunların Özeti:
OCAK BAŞINDA isimli oyunda birbirini uzun yıllar sonra gören iki yaşlı adam vardır. Birisi hayatı hafife alır diğeri ise kendisini tek varlığı olan kızına adamıştır. Hayatı hafife alan adam, kızına düşkün adamın sevgisi karşısında biraz şaşırmış olsa da ona bu sevginin garip olduğunu söyler. Diğer adam ise bunu kabullenmez ve o benim her şeyimdir der. Kız da babasına oldukça bağlıdır. Ancak diğer yaşlının görüşleri üzerine kendisi de olayı sorgulamaya başlar. Ve bir gün bir genç, çıkıp kızı alır. Oyunda kızlarına düşkün babaların kaçınılmaz sonları konu edilmiştir.
KAFATASI’nda, doktor Dalbanezo’nun hikayesini konu edinir. Doktor Dalbanezo’nun veremli bir kızı vardır ve veremin henüz tedavisi yoktur. Doktor, tüm mesaisini kızını tedavi etmeye ve vereme ilaç bulmaya adar. Bu uğurda tüm malını harcar ve beş parasız kalır. Kafasında hep bir gün bulduğu ilacın hem kızını iyi edeceği hem de onu zengin edeceği şeklinde bir düşünce taşır. Bir süre sonra bir şirket ilacını almak üzere gelir. Ancak 6 ay sadece inek bakmasını isterler ondan. Bu durum hoşuna gitmese de kabul etmek zorunda kalır ve sözleşme imzalanır. İnek dışında bir işle uğraşırsa cezaevine girecektir. Nitekim öyle de olur. Bu esnada kızını kaybeder. Topluma ayak uydurması için hapisten çıkınca bir sirkte çalışmaya başlar. Ancak kısa bir süre sonra ölür. Kafatasları üzerinde deney yapan bir doktor, işe yarayacağı umuduyla gelip onun ölü bedenini satın alır.
BİR ÖLÜ EVİ adlı oyunda vefat eden birisinin evinde kısa bir süre içerisinde gerçekleşen olaylar konu edilir. Ölünün ölmeden bir hafta önce bankadaki tüm parasını altına çevirmesi ve onu evde saklaması geriye kalan aile bireyleri arasında tartışmalara sebebiyet verir. Bölge komiseri çağrılır ve kısa sürede altınlar bulunur. Bu oyunda vurgulanan şey, ölen insanların arkasında bıraktığı malların aile bireyleri arasında yarattığı trajikomik durumlardır.
UNUTULAN ADAM isimli oyunda tüm dünyada nam salmış bir doktorun hikayesi anlatılır. Doktor iyiliği ve mesleğindeki başarısı ile tüm gazetelerin manşetini süsler. Şöhretin etkisinde kendisini asistanı ile aldatan karısına bile sessiz kalır. Çünkü dava açarsa şöhretine gölge düşecektir. Böyleyken biricik kızı evli bir adamdan hamile kaldığını söyler. Kızı çareyi kürtajda bulur. Ancak başka bir doktor kürtajı yaparsa olay duyulacaktır. Kız, babasının şöhretine gölge düşmesin diye kürtajı babasının yapması gerektiğini söyler. Doktor ihtisas alanı olmadığını söylese de kız kabul etmez. Ameliyat masasında kız hayatını kaybeder. Doktor 5 yıl hapiste kalır. Çıktığında ise neredeyse kimse onu tanımaz. Bu oyunda şöhretin geçiciliği vurgulanır.
BU BİR RÜYADIR isimli oyunda bir Çingene’nin verdiği sigarayı içen ve bunun etkisiyle uyuya kalan insanlar konu edilir. Rüyada yaşadıklarını gerçek sanan bu insanlar bir süre sonra uyanıp bunun bir rüya olduğunu anlarlar.
Kitapta
“Güçlü bir dramatik yapı,
çok kişili doğal bir diyalog akışı, zehir zıkkım politik eleştiriden toplum sorunlarının kökenine inen bir dram anlayışı” olduğunu görüyoruz.
Nazım Hikmet, bu kitapla şairliğine eş bir oyun yazarı olduğunu ispatlıyor.
Okunabilir bir kitap.