İNCE MEMED 4, YAŞAR KEMAL
Yaşar Kemal’in İnce Memed roman serisinin 4. ve son cildinde halk kahramanına dönüşen İnce Memed’in, üçüncü ciltte kendisine yeni bir yol çizen İnce Memed’in roman boyunca devam eden iç sorgulamalarında kendisi için dile getirdiği “Abdi Ağa gitti, Hamza geldi. O zaman yaptığımın anlamı ne?” ikircikliğinden kurtularak “Bir İnce Memed ölür yerine bin İnce Memed gelir. İnce Memedler bitmez.” düşüncesine evrildiğini görüyoruz. Öncelikle düşünsel boyutta hedefler açısından netleştiğini gördüğümüz İnce Memed’in artık düze inmek gibi bir eski normalleşmeden vazgeçtiğini ve artık önündeki yerel ağalık sistemine karşı açıkça cephe aldığını ve hedefine doğru giderken tereddütsüz hareket ettiğini ve adım adım ilerlediğini görüyoruz. İnce Memed için artık eski normallerden vaz geçiş ve yeni normallerin söz konusu olduğu görülüyor. Halk kahramanına dönüşen İnce Memed için nihayi hedef tüm bu ağalık ağlarının devre dışı bırakmak ve halkı cumhuriyet ile bir araya getirmek ve cumhuriyetin gerçek sahiplerinin kimler olduğunu ortaya koymaktır.
Yaşar Kemal’in asıl anlatmak istediği, aslında, kurulan yeni devletin harcı için bedenini ve kanını kullanan Anadolu insanının yeni devlet kurulurken ötekileştirildiğini, pederşahi ve padişaha has olan sosyal etki ve yetkilerin yerelde, cumhuriyetin kuruluşu sırasında savaş kaçkını olan işbirlikçi, ikili oynayan para sahibi ağaların, feodallerin eline geçtiğini, Ankara ile halk arasında bağ kurulamadığından halkın haksızlık ve adaletsizlik ile başbaşa bırakıldığıdır. Yeni bir devlet kurulmuş ancak yeni bir anlayışı getirmek o kadar kolay olmamıştır. Yüzü Batı’ya dönük ve muasır medeniyetler seviyesinin ötesine geçmek isteyen yeni devletin yeni bir bakış açısına ihtiyacı vardır. Bu anlayışı da İnce Memed’in karakterinde somutlaşan yeni insan modeli olarak teklif eden Yaşar Kemal, bunun da sorgulayan, varolanı aşmaya çalışan, kendinden hareketle eyleme geçen, doğruyu öğrenmekten ziyade içinde bulan ve onu parlatarak görünür hale getiren ve arkasına yığınları alan yeni bir insan modeli olduğunu ortay koyuyor.
Bir açıdan Sartre’nin varoluş sancısını çeken ve kendini bularak harekete geçen kahramandır İnce Memed.
Atatürk’ün at üzerindeki resmî önünde durarak keskin gözlerle incelemelerde bulunan Dürü Ana’nın O’na dair duygu ve düşüncelerini netleştiremediğinden hareketle Atatürk’ün muhayyelesinde ve şahsında somutlaşan yeni insan modelinin Anadolu’ya kadar yansıyamadığı ve engellendiğini görüyoruz.
Yaşar Kemal’in gösterdiği ideal insan tipine her zamankinden daha çok ihtiyaç duyulan günümüzde İnce Memed olmanın kolay olmadığını, bedel ödemeden idealize edilen toplumsal yapıya ve insana kavuşamayacağımızı görüyoruz.’
Çok değerli bir kitap.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.