Jean Paul Roux - Türklarin Tarihi
Türkoloji ve Tarih mezunlarının ismine aşina olduğu Fransız Türkolog Jean Paul Roux'un bazı makalelerini üniversite yıllarımda okumuş olmama rağmen ilk defa bir kitabını okudum: Türklerin Tarihi-Pasifik'ten Akdeniz'e 2000 Yıl
Kitabın adından da anlaşılacağı gibi 2000 yıllık uzun bir dönem dahilinde ve yine benzer büyüklükteki haritalara sığmayan genişliğe sahip bir coğrafyaya yayılmış Türkleri, yani bizleri beş yüz küsur sayfaya sığdırmaya çalışmış Roux amca. Eee zor iş tabii! Hal böyle olunca, akademisyen yazarımız ister istemez özete kaçmak ve çoğu konuyu yüzeysel anlatmak zorunda kalmış. Misal; 50-60 sayfada Timur'u, yine 50-60 sayfada Osmanlı'yı anlatmış Roux. Kitabın gerisinde ne anlatmış diye soracak olanlarınız varsa, sormasın sakın. Tarihimizin Osmanlı döneminden ibaret olduğunu düşünenler dizilerini izlemeye devam etsinler bir zahmet.
Kitaba dönersek, Roux'un Pasifik'ten Akdeniz'e ya da başka tabirle Japonya'dan Viyana'ya uzanan Türk Tarihi yazımı macerasında, yer yer oryantalist bakış açısı etkisinde kaldığını ve bazı konuları eksik yahut yanlış anlamlandırdığını söylemeden edemeyeceğim. Birincil kaynaklara inmeden, ikincil kaynaklar üzerinden çalıştığını görmekse açıkçası beni biraz şaşırttı. Kitabın uzunluğunun beş yüz sayfa olduğunu anımsayınca da yazara hak vermek zorunda kaldım. Zira; derinlemesine yapılan tetkiklerde sadece tek bir Türk devletinin tarihi bile ciltler dolusu kitaplarla anlatılabiliyor ancak. Bu yüzden yazarımızı hoşgörü ile karşılıyor ve Roux'un bu kitabının Türkoloji için kıymetli bir rehber olduğunu söyleyerek hakkını teslim ediyoruz. Okur, yazarımızın kronolojik olarak sıraladığı on beş bölümden edindiği bilgiyi yetersiz bulursa; kitapta detaylı olarak verilen kaynakçalara yönelerek her bölüm için daha kapsamlı okumalara yönelebilir. Fakat, söylemeliyim ki akademik kariyer yapmıyorsanız ya da "Ben en ince ayrıntısına kadar her şeyi bilmek istiyorum" demiyorsanız bu kitap fazlasıyla yeterli.
Bu arada kitabın okuması da oldukça heyecan uyandırıcı ve zevkli. Sayfalar arasında kesintisiz bir merakla ilerliyor, bazı yerlerde Roux'un tek cümleyle geçtiği bir ismin veya olayın peşine Google'da düşerek saatlerinizi geçiriyorsunuz. Sonra bir bakıyorsunuz ki internette sayfalarca metin okumanıza rağmen, kitaptan yalnızca 10-15 sayfa okumuşsunuz ama üzülmüyorsunuz. Çünkü yazarın sizde merak uyandırarak sizi araştırmaya sevk ettiği o birkaç cümlesini, Google'da çaldığınız kapıların anahtarı olarak algılıyorsunuz. Tekrar kitabı elinize aldığınızda içinizden şöyle geçiriyorsunuz: Bakalım, Roux amca bugün hangi anahtarı tutuşturacak elime?
Eğer tarihe ve Türklüğe meraklıysanız çalacağınız kapılardan ilki Türklerin Tarihi. Haydi, acele edin! Biliyorum ki; Roux amca, sizin de elinize haberinizin olmadığı onlarca kapının anahtarını verecek.
Kitapla ve sevgiyle kalın...
A. Kadir UYSAL - 04.07.2025
·
67 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.