CEMAATLER(Güvenli Olmayan Bir Dünyada Güvenlik Arayışı), ZYGMUNT BAUMAN
1925-2017 arasında yaşamış Yahudi kökenli Polonyalı sosyolog ve filozof Zygmunt Bauman tarafından sosyolojik anlamda cemaat/topluluk sorunsalı üzerine yazılmış çok değerli bir kitap.
Bauman Cemaat kavramını çok geniş bir perspektiften işlemiş. Bugünkü oluşumları değerlendirirsek milli oluşumlar, ulus oluşumları, dini oluşumlar, sendikalaşmalar, meslek örgütleri vs bu kapsama girerler.
Modern ve modern sonrası çağın, akışkan modernitenin nihayi amacının sürekli tüketen ve tüketme ihtiyacı ve arzusu hiç bitmeyen aday bireyleri sürekli hazırda bulundurmak olduğunu göz önünde bulundurduğumuzda Cemaat yapılarının da bireyin ihtiyaçlarını karşılamadaki yetersizliğini daha iyi anlamış oluruz.
Tüm cemaat yapıları zayıflıklarımızdan beslenir ve bunu sömürürler.
İşlerine yaradığımız sürece kullanılırız sonra da atık insan olarak dışarıda bırakılırız.
Hiç bir cemaatin bireysel özgürlüğümüz ve amaçlarımızla çakışan bir yapısı yoktur.
Hepimiz onlar için potansiyel olarak kullanılabilir figüranlardan ibaretiz. İşimiz yararlılığımızın süresiyle sınırlıdır.
Aslında kitabın arkasındaki yazı çok güzel açıklamış durumu:
“İnsanlar niçin bir cemaatin parçası olmak ister? Zygmunt Bauman bu soruya “hiçbir zaman tam olarak elde edemeyecekleri güvenceye ulaşabilmek için” yanıtını veriyor.
Yazara göre cemaat şiddetli yağmurda altına sığındığımız bir saçağa, dondurucu soğukta içinden çıkmak istemediğimiz şömineli bir odaya benzer. Dışında olduğumuz zaman hemen ona sığınmak ister, sığınınca tüm sorunlarımızın çözüleceğini düşünürüz. Ama sığındıktan sonra, bu sığınmanın bir bedeli olduğunu görürüz. Özgürlüğümüzü yitirir, içeridekilerle aynılaşır ve dışarıda kalanlarla bitmek bilmeyen bir kavgaya tutuşuruz.
Bu arayış mistiği Yunan mitolojisinde anlatılan öykülerden birine konu olmuştur. Tanrılar kendilerine ölümsüzlük veren yiyecek ve içeceklerden ölümlülere tattırarak büyük bir suç işleyen Tantalos’a öyle bir ceza verirler ki, Tantalos ırmağın içinde boğazına kadar suya batmış halde duracak, fakat su içmek için başını her eğişinde sular Tantalos’tan kaçacaktır.
İşte ideal cemaat de böyledir; ona ne zaman elimizi uzatsak, elimizden kaçıp kurtulacak, yana yakıla aradığımız güvenceyi bize vermeyecektir.”
Okunmaya değer çok güzel bir kitap.