Gramatoloji
1930-2004 arasında yaşamış Fransız filozof, edebiyat eleştirmeni ve yapısökümcülük olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusu Jacques Derrida tarafından yazılmış ve değeri de okunması kadar zor olan bir kitap. Yazıbilim olarak kabul edilen Gramatoloji kavramını açınlayan Derrida yazının nasıl geliştiğini, yaznın düşünmenin önüne nasıl geçtiğini, yazı ile özgür düşünce arasındaki ters orantıyı, yazının insanı asıl olan fenomenlerden nasıl uzaklaştırdığını, yazı ile İnsan’ın araştırılmasından nasıl vazgeçildiğini ve İnsanlar’ın incelenmenyemeye başlandığını anlatıyor. Yazı öncesi insanların daha özgür olduklarını ve yazı ile insanın kayıt altına alındığını ve yazının kullanılmaya başlandığı anın insan için temel kabul edilmesinden dolayı İnsan’ın ilerlemesinin dumura uğratıldığını söylüyor. Yapısöküm yöntemini esas alan Derrida, hiçbir yapının karşımızda anlık olarak durduğu şekliyle sağlam bir yapıya sahip olmadığını yapıyı söke söke bize göstermeye çalışmıştır.
Çok güzel bir kitap. İnsan düşüncesinin, kültürünün, dilinin, medeniyetinin anlaşılması açısından son derece değerli bir kitap bence.
Tanıtım bülteninde de şöyle geçiyor:
Bu incelemenin Birinci Bölümü, “Yazı Yazı Olmadan Önce”, ana çizgileriyle kuramsal bir matris çiziyor. Bazı tarihsel nirengi noktalarına işaret ediyor ve birkaç eleştirel kavram öneriyor.
Bunlar İkinci Bölümde, “Doğa, Kültür, Yazı”da, sınanıyor: bu bölüm bir bakıma örneklendirme aşaması. Bunu da Rousseau’nun Dillerin Kökeni Üzerine Deneme adlı kitabı üzerinden yapıyor. Rousseau’nun metninin yorumlanma biçimi, Birinci Bölümde ileri sürülen önermelere sıkı sıkıya bağlı. Bunlar bu okumanın, hiç olmazsa ekseni itibarıyla, tarihin kategorilerinin dışına çıkmasını gerekli kılıyor: elbette düşünce tarihinin ve de edebiyat tarihinin ama belki her şeyden önce felsefe tarihinin dışına.