·649 syf.····Okunma: 29 Mayıs 2025 20:56 Orhan Pamuk’un ilk romanı olan Cevdet Bey ve Oğulları, modern Türk ailesinin üç kuşak boyunca geçirdiği dönüşümü akıcı bir dille ortaya koyar. Cumhuriyet’in ilk yıllarından 1970’lere kadar uzanan süreçte Batılılaşma, politika, gelenek, alaturka- alafranga ve birey-toplum çatışmaları romanın temelini oluşturur.
Her ne kadar romanın dili sürükleyici olsa da, karakter analizleri zaman zaman yüzeyde kalmış, derinleşmeden geçilmiş, bir sonuca bağlanılamamış izlenimi verir. Üç kuşağın anlatıldığı yapı geniş bir bakış açısı sunsa da romanın büyük bölümünü ikinci kuşak oluşturur ve karakterler de bu kuşakta daha fazladır, diğer iki kuşak ise oldu-bittiye getirilmiştir. Üç arkadaşın belli bir sonuca ulaşmayan ve havada kalan buhranlarını eksiklik hissiyatı vererek okumaktansa tek bir kişi üzerinden yapılan derinlemesine analizi tercih ederdim. Daha detaylı ve derinlikli çözümlemeler yapılmış olsaydı, roman duygusal ve psikolojik bağlamda daha güçlü bir iz bırakabilirdi.
Yine de Cevdet Bey ve Oğulları, Orhan Pamuk’un sonraki eserlerinde karşımıza çıkacak temaların habercisi olması açısından önemli bir ilk adımdır. Özellikle Pamuk, "Masumiyet Müzesi" kitabında Işıkçı ailesine yer vererek nehir roman izlenimi vermiştir. Ben ilk önce Masumiyet Müzesi kitabını okuduğum için karakter yakalama heyecanını tadamadım ama yine de okuma sırasını kronolojik olarak belirleyen okurlar için tatlı bir gülümseme yaratacağını düşünüyorum. Keyifli okumalar dilerim...
...
"Bizde öyle özgür, aklını kullanan, girişken insan yok! Bizde herkes köle, herkes boyun eğmek, toplumun içinde erimek, korkmak için yetiştiriliyor. Eğitim dedikleri şey hocanın dayağı, anneyle teyzenin saçma tehditleri. Din, korku, karanlık düşünceler, ezberlenmiş şeyler… Sonunda boyun eğmekten başka bir şey öğrenmiyorlar. Kimse kendi çabasıyla, topluma karşı çıkarak yükselmiyor. Herkes boyun eğerek, birisinin himayesine girerek, kulluk ederek yükseliyor. Kimse kendi hesabına düşünmüyor. Düşünürse,korkuyor… Herkes olsa olsa kendi hesabına kulluk ediyor." sf.71 (1974 - 78)