Oğuz Türklerinden gelen bu destansı hikayelerin ilk defa 14. Yüzyılda yazıya geçirildiği biliniyor.
Okuduğum baskı da 12 adet hikaye bulunuyor.
1. Hikâye: Dirse Han Oğlu Boğaç Han
Bu hikaye evladı bulunmadığı için yerilen Dirse Han ve Hatunu arasında geçiyor. Hatun kocasına evlatlarının nasıl olabileceği ile ilgili güzel bir öğütte bulunuyor ve sonra bir oğulları oluyor. Devamı kitapta :) Oldukça etkileyici olan bu hikayenin sonunda ise unutulmaz bir hikmet dörtlüğü yer alıyor:
Onlar da bu dünyaya geldi geçti,
Kervan gibi kondu, göçtü,
Onları da ecel aldı, yer gizledi,
Fani dünya kime kaldı?
Sayfa 20
2. Hikâye: Salur Kazanın Evinin Yağmalandığı Boyu
Salur Kazanın evi, kendisi yok iken, kafirlerce baskına uğrar. Hatunu, kızı, oğulu, hayvanatı alınıp götürülür. Fakat sonra neler olur... Devamı kitapta :)
Hikâyenin sonunda (sayfa 46) yine şu muhteşem hikmet sözleri:
Hani dediğim erenler?
Dünya benim deyenler?
Ecel aldı, yer gizledi,
Fani dünya kime kaldı?
Gelimli, gidimli dünya,
Sonucu ölümlü dünya.
3. Hikâye: Kam Büre Bey - Oğlu Bamsı Beyrek Boyu
Bamsı Beyrek ve sevdiceği Banuçiçeğin ön planda olduğu güzel bir hikaye.
4. Hikaye: Kazan Beyin Oğlu Uruzun Tutsak Olduğu Boyu
Uruz'un esir edilişi ve anne ile babasının onu kurtarmak için verdikleri mücadeleyi konu eden ve bolca soylama (şiir) içeren güzel bir hikaye. Bu hikayede dikkati çeken şey: Burla Hatunun da savaş meydanında kılıç şakırdatmasıdır.
5. Hikaye: Duha Koca Oğlu Deli Dumrul Boyu
Deli Dumrul'un Azrail ile olan çok güzel bir hikayesi.
6. Hikaye: Kanlı Koca - Oğlu Kanturalı Boyu
Oğul Kanturalı'nın uzak diyarlardan bir melik'in kızına talip olması ve bu uğurda verdiği mücadeleyi konu ediyor. Oldukça akıcı ve etkileyici bir hikâye.
7. Hikaye: Kazılık Koca - Oğlu Yeğenek Boyu
Kendisi daha henüz doğmadan tutsak alınan babasını 15 yıl sonra kurtarmak için mücadele eden Yeğenek'in hikayesi. Bu güzel hikayeden kısa bir alıntı:
"Babasıyla Yeğenek gizli yaka tutup koklaştılar. İki hasret birbirine buluştular, ıssız yerin kurdu gibi uluştular, Tanrıya Şükürler Kıldılar." Sayfa 170
8. Hikaye: Basatın Tepegözü Öldürdüğü Boyu
Basat aslan yanında büyümüştür. Tepegöz de dev bir yaratıktır. Tepegöz ne yese doymayan ve Oğuzlara sürekli kayıplar verdiren bir nevi eşkıya olmuştur. İşte onu durduracak olan kişi Basat'tır. Güzel bir hikaye.
9. Hikaye: Beğil - Oğlu Emrenin Boyu
Yine bir baba oğul hikayesi. Beğil bir av sırasında attan düşüp ayağını kırmıştır. Bunu duyan düşman durumu fırsat bilmiştir. Fakat aslanın yavrusunun da bir aslan olduğunu unutmuşlardır. Yani oğul Emrenin varlığını.
10. Hikaye: Uşun Koca - Oğlu Seğrek Boyu
İki kardeş olan Eğrek ve Seğrek'in hikayesi. Eğrek kafirlerce tutsak edilmiştir. Kardeşi Seğrek onu kurtarabilecek midir?
11. Hikaye: Salur Kazanın Tutsak Olup Oğlu Uruzun Çıkardığı Boyu
Bir av sırasında düşmana tutsak olan Salur Kazan'ın oğlu Uruz tarafından kurtarılışının hikayesi.
12. Hikaye: İç - Oğuza Dış - Oğuza Asi Olup Beyrek'in Öldüğü Boy
Oğuzlar'ın kendi içinde haince işlenen bir cinayetin intikamının alındığı bir hikaye.
Atalarımızın şiir gibi konuştuğu bu hikayeleri hepimizin mutlaka en az bir kez okuması gerektiğini düşünüyorum.
Herkese faydalı okumalar dilerim.
·
225 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.