“Bazen en büyük düşüş, insanın kendi gözünden düşmesidir.”
Camus’nün Düşüş’ü, roman değil itiraf gibi… Ama öyle sıradan bir itiraf da değil. Kahraman, eski bir avukat: başarılı, saygın, kendinden emin. Sonra bir gece, bir köprüde bir kadının suya atladığını duyar... Ve hiçbir şey yapmaz. İşte her şey orada başlıyor. Düşüş o sesle başlıyor ama sadece o kadının değil, onun —belki de bizim— düşüşümüzle devam ediyor.
Kitap boyunca, Clamence'in monologlarını dinliyorsunuz. İlk başta karizmatik, zeki bir adam gibi geliyor ama zamanla cümleleri dikenleniyor. Ne kadar konuşuyorsa, o kadar sorgulatıyor. Bazen sizi hedef alıyor gibi hissediyorsunuz; sanki sizi tanıyor, zaaflarınızı biliyor ve o sessiz tarafınıza fısıldıyor.
Camus burada yalnızca bir karakter yaratmamış; insanın iç yüzünü, kendine bile itiraf edemediklerini ortaya dökmüş. Suç, vicdan, pişmanlık, ikiyüzlülük… Bunların hepsi bir şekilde önümüze konuluyor. Ve garip olan şu ki, Clamence konuşurken onunla hem mesafe kurmak istiyorsunuz hem de bir yerlerde kendinizi buluyorsunuz.
Dili sade ama etkili. Kitap ince bir şey gibi duruyor ama ağır geliyor. Kimi yerlerde sanki nefesinizi tutarak okuyorsunuz. Her sayfada insan kendine sorular sormaya başlıyor: Gerçekten iyi bir insan mıyım? Yardım etmekten çok görünmek mi peşindeyim? Yargılayan biri değil de yargılanmaktan korkan biri miyim aslında?
Düşüş, herkese göre bir kitap değil. Okuyanı rahatsız ediyor, hatta yer yer suçluluk duygusu yaratıyor. Ama belki de iyi edebiyatın en önemli özelliği bu: Okuyucusunu konfor alanından çıkarmak.
Eğer kendini sorgulamaktan kaçmayan biriysen, bu kitap sende iz bırakır.
Çünkü Clamence yalnız değil. Onun gibi düşen çok insan var.
Belki de hepimiz biraz oradayız.
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.