İdeal Çocuk!1000Kitap
Kitap öneri yazısı değildir! Kendi dünyamda anımsamaya çalışacağım cümleler ve biraz da çocuklarıma bırakacağım düşünceler içerir.
(Spoiler içerir!)
"Her şey, Yaratıcı'nın elinden çıktığında iyidir; insanoğlunun elinde bozulur." S.5
Jean Jacques Rousseau'nun 'Emile'i, Platon'un 'Devlet'i gibi ütopik bir yaklaşım ile 'İdeal çocuk nasıl yetiştirilmelidir?' sorusuna karşılık yazılmış dolu dolu bir eser. Her ne kadar konu çocuk nasıl yetiştirilmeli olsa da içeriğinde hayata dair her konuya değinilmiş. Sağlık, psikoloji, ahlak, din, siyaset, vatandaşlık, yurttaşlık, meslek, aşk, aile, evliklik vs. İnsanın doğaya uyumlu yaşaması eksenindeki içerik, yaparak yaşayarak öğrenme, yeterince iyi anne, Montessori eğitimi gibi yöntemlerden birçok benzerlik göstermektedir.
Görüşlerine büyük olasılıkla katılmakla birlikte kadın-erkek bağlamında kadın için söylemleri biraz absürt gelse de iyi ki okudum diyebileceğim bir kitap oldu.
Rousseau yoksul bir aileden yetim bir erkek çocuk seçer. Bu çocuk Emile'dir. Emile'in mürebbiyesi olan Rousseau, onu bebeklikten yetişkinliğe kadar eğiterek doğru çocuk yetiştirmenin nasıl olması gerektiği üzerine 5 ayrı kitap şeklinde yazmıştır eserini (Bazı bölümler ayrı bir kitap olabilecek kadar dolu doluydu). Aralarındaki ilişkinin temel koşulu ise ileride yollarını, her ikisinin de rızaları ile ayırmalarıdır.
Bölüm bölüm bahsedilen konulardan çıkarılabilecek fikirler ise:
1.Kitap
# Çocuğa acıya katlanmayı değil, hissetmeyi öğretmek gerek.
# Bebeği kundaklamanın doğru değil, bebeğin huy ve karakterini olumsuz etkiler.
# Çocuk süt anneye verilip sonra tekrar alındıktan sonra süt anne ile bağı kesilirse, çocuk büyüdüğünde annesini küçümsemeyi öğrenir.
# Çocuk annesini onı sevmeye mecbur olduğunu bilmeden sevmelidir.
# Çocuğa erkenden üzüntü ve acı öğretilmelidir.
# Nazik yetiştirilen çocuklar erken ölür.
# Çocukları mevsime, iklime, hava değişikliğine, açlığa, susuzluğa, yorgunluğa karşı dayanıklı yetiştirin.
# Çocuğu fiziksel hastalık öldürmez, umutsuzluk öldürür.
# Çocuk dünyaya geldiği an onu koruyup sıkı sarılın.
# Baba çocuk doğurtup beslemekle görevinin anca 1/3'i yapmış olur. Soyuna insan, topluma toplumcul insan, devlete vatandaş borçludur.
# Askerlik ve öğretmenlik soylu mesleklerdir, bunlar para için yapılmaz. Çocuğunun öğretmeni sen olacaksın, onu sen yetiştireceksin.
# Mürebbiye genç olmalıdır.
# Çocuğa insan görevlerinin bilimi öğretilmelidir.
# İlke öğretmek yerine onu bulmasını öğretmelisin.
# Ilıman iklimdeki kişi her iklime uyum sağlar. Çocuk ışıman iklimde yetiştirilmelidir.
# Yoksul kendi kendine adam olacağı için yoksul bir çocuklardan seçilir Emile. Ayrıca yetimdir.
# Baba tüm çocuklarına aynı özeni/sevgiyi göstermelidir.
# Çocuğun vücudu güçlü olmalıdır. Ne kadar zayıfsa o kadar buyurur, ne kadar güçlüyse o kadar boyun eğer.
# Hekimler vücudu iyileştirir ama cesareti öldürür. Öğreten bilim ve iyileştiren tıp iyidir ama aldatan bilim ve öldüren tıp kötüdür. Çocuğa bunu ayırt etmeyi öğretin.
# Hafif rahatsızlık için ilaç verilmemelidir.
# Ilımlılık ve çalışma en iyi iki hekimdir.
# Art arda çeşitli ellerden geçen bir çocuk iyi yetiştirilemez. Anne-baba, süt anne-mürebbiye hem fikir olmalıdır. Çocuğun gözünde bir olmalıdır.
# Doğumdan sonra çocuğun şarap katılan ılık suda yıkanması gereksizdir.
# Çocuğu yıkarken ılık suda yıkamaya başlayın ama zamanla kademli olarak suyu soğutun.
# Sıkı kundak yapılmamalıdır. Vücut serbest kalmalıdır.
# Şaşı olmaması için ışığa baktırmayın.
# Unutmayın tek alışkanlık hiçbir alışkanlık edinmemesidir.
# Nesneleri ayırt etmeye başlar başlamaz gösterilenlerden seçim yapması önemlidir.
# Örümcek olmayan temiz evde büyümüş çocuklar örümcekten korkar. Çirkin, iğrenç, tuhaf hayvanlar kademeli olarak çocuğa gösterilmelidir.
# Tüm çocuklar maskelerden korkar.
# Ateşli silah gürültüsüne, en korkunç patlama sesine alıştırılmalıdır.
# Çocuk dili doğal ve tüm insanlarda ortaktır. Sözcüğe eşlik eden duyguyu anlar.
# Bir nesne için ağladığında küçük adımlarla onu nesneye yaklaştırın.
# Diş kaşımada sert cisim olmamalıdır.
# Süslü ve çok oyuncak lükse alıştırır.
# Lapa, un pişmediği için sakıncalıdır. Muhallebi verilebilir.
# Et suyu, çorba az verilmeli, diş için çiğnemeyi öğreneceği şeyler verilmelidir (Emile'e kuru meyve ve ekmek kabuğu vermiş).
# Çocuğun söylediği kelimeler düzeltilmemelidir. Siz düzgün konuşun, onu konuşmaya zorlamayın. Kırsaldaki çocuklar kenttekilere göre daha iyi konuşuyor.
# Sözcük dağarcığı az olsun.
2. Kitap
# En küçük acıda bağırarak ağlıyorsa bu çevredekilerin suçudur. Ağrı çok şiddetli ise ağlaması normaldir.
# Ağlayınca yanına gitmeyin, susunca gidin.
# Herhangi bir yaralanmada sakin müdahale edin. Cesaret dersi verin. Hafif acılardan korkmayarak yavaş yavaş büyük acılara alışır.
# Acı çekmek öğrenmesi gereken ilk şeydir.
# Çocuk kendi kendine bırakıldığında kendine büyük zarar veremeyecektir. Kapalı alanda değil açık alanda düşe kaka zaman geçirsin.
# Mutluluğun tarifi, yetilerin derecesinde arzulamaktır. Arzularımızın yetilerimizden aşırı olmasını önlemek ve güç ile iradeyi tam bir dengede tutmak önemlidir.
# Gereğinden çok gereksinim yaratırsan, zayıflığını daha çok yüzüne vurmuş olursun. Zayıflığını hissetmeli ama bundan acı çekmemeli, bağımlı olmalı ama boyun eğmemeli, istemeli ama buyurmamalıdır.
# Şeylerin bağımlılığı: doğaldır,özgürlüğe zarar vermez. İnsanların bağımlılığı: toplumsal -köle/efendi- düzende ahlakı bozar. Çocuk şeylerin bağımlılığında kalmalıdır.
# Uygunsuz isteklerde fiziksel engelin ya da eylemin kendisinden doğan ceza olsun ki bir daha ki sefere hatırlasın.
# Kötülüğü yasaklamak yerine engellemek yeterlidir.
# Bedensel harekete engel olunmamalıdır. İstediği zaman zıplasın istediği zaman koşsun. # Geri çevirmede ölçülü olunmalıdır.
# Kaba ve büyüklük taslamayan bir dil kullanılmalıdır.
# Aşırı özen göstererek büyütmek çocuğa zarar verir.
# Büyük iyilikleri hissedebilmesi için küçük kötülükleri tatması gerekir.
# Her şeyi elde etmeye alıştırmak mutsuz kılar onu.
# Locke, çocuklarla birlikte akıl yürütmenin önemi üzerinde duruyor ama bu doğru değildir. Büyüyüp adam olmadan önce çocuk olmalıdır. Mantık gücün frenidir, oysa çocuk cesaretlidir. Çocukken mantığa gerek yoktur.
# Hiçbir şey buyurmayın. Üzerinde otoriteniz olduğunu sanmasın. Sadece kendini zayıf, sizin güçlü olduğunuzu, tümüyle zorunlu olarak size bağlı olduğunu bilsin, öğrensin, hissetsin.
# Yapmaması gereken şeyi yasaklamayın, açıklamayın sadece engelleyin.
# Ağzından çıkan 'Hayır' tunçtan duvar olmalıdır. En kötü eğitim onun kendi istekleri ile sizin istekleriniz arasında bocalamasıdır.
# Sözlü ders vermeyin. Ceza vermeyin, kabahatli olduğunu bilemez. Af diletmeyin, kırmayı beceremez.
# İnsanın yüreğinde doğuştan ahlak bozukluğu yoktur, insanın tek doğal tutkusu kendine olan sevgisi ve öz saygısıdır.
# El altında değerli ve nazik eşya bırakmayın.
# İnsan yaşamının en tehlikeli dönemi 0-10 yaştır.
# Hoşuna gitmeyen hiçbir şey için birlikte akıl yürütmeyin.
# Çocuğun vücudunu, organlarını, duygularını çalıştırıp ruhunu boş bırakın.
# Çocukluğu çocukların içinde ölmeye bırakın.
# Örnek olun. Çocukların ahlâklarını gördüğü kötülüklerden çok sizin ona öğrettiğiniz kötülükler bozar.
# İnsan eylemlerinin ahlaklılığı konusunda fikir vermek için 12 yaş beklenmelidir. İlk adalet duygusu borçlu olduğumuz değil, bize borçlu olunan adaletten gelir.
# Onunla birlikte çalışın, kendi zevkiniz için onun zevki için değil.
# Ahlak sözle değil eylemle öğretilebilir.
# Her zaman en çok paylaşan olmasın.
# İyilik yaparken kötülük yapmamayı öğretin.
# 12-15 yaşına kadar iki dil öğrenemeyecektir.
# Tarih öğretmek gereksiz. Anlayabileceği olaylar zincirini kavrayamaz.
# Çocuklara gerçek direk söylenmelidir, masallarla değil. Masallar büyükler için.
# kitap ile tanışma 12 yaşında olmalıdır.
# 15 yaşından önce okuma yazma öğrenmesin bir önemi yok ama ara ara davet kartları almalıdır.
# Önce beden gücü, sonra akıl gücü geliştirilmelidir.
# Çocuk istediğini yapmalı, ama bu aynı zamanda sizin istediğiniz olmalıdır. çocuk kaprisi doğanın değil kötü bir disiplinin ürünüdür. # Erkenden bilgi vermek yerine bilgi elde etmeye yarayan araçlar öğretilmelidir.
# Yazlık giysileri kışın da giymelidir. Aşırı soğuğa aşırı sıcaktan daha fazla dayanan insanların daha güçlü kuvvetli olduğu görülür.
# Güneşin doğuşuyla kalkıp batışı ile yatmalıdır. Alışkanlık önemlidir. ama tehlike olmadan aşama aşama rutini bozacak şeyler yapın. Uyku arasında uyandırmak gibi.
# Özellikle rahatsız yatmaya alışmak önemlidür çünkü böylelikle artık hiçbir yatak ona kötü gelmez. Alışkanlığa dönüşmüş güç yaşam, hoş duyguları çoğaltır.
# Kendiliğinden uyanmayı öğrenmelidir.
# Sabır ve metanet öğretilmelidir.
# Hissetmeyi öğretmek gerekir.
# Karanlıktan korkmamayı öğretin.
# Dokunma duyusu görmeden daha önemlidir. Her mevsim evde, bahçede çıplak ayak koşsun.
# Her zaman duyulacak kadar ses çıkarmayı ama hiçbir zaman gereğinden çok ses çıkarmamayı öğretin.
# Yaşının algısına uygun şarkı söylemelidir.
# Çok fazla et yedirmeyin, hayvan kesimine tanık olmamalıdır.
3. Kitap
# Arzularınızı azaltırsanız, gücünüzü arttırmış olursunuz. Arzu ettiğinden fazlasını yapabilen insan gereğinden çok güce sahiptir. O nedenle arzularını azaltın.
# Sadece okumanın eğitim olmadığını siz söylediğiniz için değil kendisi anladığı için bilsin.
# Doğa ile ilgili soru sorup bırakın. Yakından uzağa çevre öğretimi -coğrafya- yapın.
# Bir şeylerin aslını gösteremiyorsanız simge kullanın.
# Öğrenme yanlışlarını düzeltmeyin, kendi görerek düzeltsin. Hiç yanılmazsa yeterince iyi öğrenemez.
# En iyi eğitimin en temel ilkesi, bilimleri sevme zevki aşılamak, bu zevk geliştiğinde onları öğretmek için yöntemler gösterilmelidir.
# Sorularına cevap verin ama gereksiz sorularda susun.
# Yaparak yaşayarak, deneyerek bilimi öğrenmelidir. Deney için kendi aletini kendi icat etmeli ama kusursuz olmamalıdır.
# Çocuğu kitaplara bağlamak yerine atölyede çalıştırın.
# Hayatı kolaylaştıran makinalar becerileri köreltir.
# 'Bu neye yarar?' sorusu önemlidir. Soracağı sorunun nedenini düşünür.
# Yarışlarda rakip olmamalıdır.
# Robinson Crusoe dışında başka bir kitap olmamalıdır.
# Toplumsal ilişkilerle ilgili bilgiden uzak tutulmalıdır.
# Tinsel acıyı öğretim sonraya bırakılmalıdır. # Öncelikle mekanik sanatlar öğretilmeli, atölye atölye gezerken siz usta o çırak ilişkisi barındırmalıdır.
# İlk olarak şeylerin asıl niteliklerini öğretin sonra bizim gözümüzde neler olduklarını.
# En önde gelen ve en saygın sanat tarımdır. Sonra demircilik ve doğramacılıktır.
# Bilimden çok düşünce yeteneği öğretilmelidir. # Öncelikle tarım öğrenmesi sonrası için ise elleriyle yapabileceği bir meslek kazanmalıdır. Robinson Crusoe referansı işe yarar bir meslek seçmelidir.
# Olgun zihin gerektiren bilgiler vaktinden önce vermemelidir.
# Gerçeği öğretmek değil gerçeği bulmak için nasıl davranması gerektiğini öğretmek gerekir.
# Mikroskop, teleskop gibi aletleri kendi icat ettikten sonra kullanmalıdır.
4. Kitap
Emile artık 15 yaşında.
# insanlığın yazgısını ve türdeşlerinin sefilliklerini tanımalı ama çok sık tanık olmamalıdır.
# Şimdiye kadar kendi deneyimleri ile eğitildi. Bundan sonra başkalarının deneyimleriyle eğiteceğiz.
# Yaptığı yanlışlarda utandırılmamalı, 'Ben size bunu pekâlâ söylemiştim' denmemelidir.
# Her yaşta kendi düzeyinde iyilik yapmayı öğretin.
# Yoksulların çıkarlarını kendi çıkarları gibi görsün.
# Din eğitimi için 15 yaş bile erken olabilir.
# Evlenme çağı olgunluk çağında olmalıdır.
# Avcılık öğretilecektir.
# Eş seçimi için betimleme yapılmalıdır.
# Hatasız görünmeyin.
# İnsanlık ve hayırseverlik öğretilmelidir.
5. Kitap
# Kızlara okuma yazma erken öğretilmemelidir. Hesap yapma, sayı sayma öğretilmelidir.
# Kızlar, erkek çocuklar gibi bedensel performans ile büyütülmeli ki güçlü erkek çocuk doğurabilsin.
# Boyunduruk altında bir çocukluk geçiren kadın ileride kocasının sözünü dinleyecektir.
# Kadın erkekten daha kurnaz, utangaç, zayıf, becerikli, güzel iken erkek kusurludur.
# Kadın çekirdek zekâya ve erkeğin zeka ve üstünlüğünden yararlanma becerisine sahiptir.
·
199 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.