Nâzım Hikmet’in kaleminden dökülen ilk “manzara”, Haydarpaşa Garı’ndan başlar ama orada son bulmaz. Aslında o merdivenlerden inen yalnızca bir şair değil, bir halktır. Ve birinci kitap, bu yürüyüşün ilk nefesidir; sert, gerçek, suskun ama sarsıcı.
Yapı Kredi Yayınları’nın titizlikle hazırladığı bu şiir külliyatında beş kitap iç içe ve ben bu cuma şiir gecemde birincisini okudum ve bu ilk durak bile başlı başına bir destana dönüştü benim için. Bu kitapta anlatılan, toplumsal belleğin yüreğiyle attığı bir ritim, suskunluğun diliyle konuşan bir Türkiye panoraması.Nâzım, ilk kitapta figürlerini ağır ağır sahneye alıyor. Her biri sıradan gibi görünen ama kendi içinde büyük yükler taşıyan bu karakterler, şiir boyunca sadece görünmez halkalar değil; aynı zamanda kırılgan bilinçler, suskun kahramanlar. Galip Usta’yla tanışıyoruz örneğin. Karısı hasta, çocukları aç… Ama sabahın erken saatinde yine de tren garında alın terini satmak için bekliyor. Onun suskunluğu, bin sayfalık bir roman gibi çöküyor dizelerin üstüne.
Bu ilk kitap, Nâzım’ın topluma tuttuğu aynayı henüz buğulu hâliyle sunuyor; ilerledikçe daha çok netleşecek ama burada o ilk bakış, o ilk sarsıntı hissi, okuru çoktan içine alıyor bile.
Şairin yalın ama sarsıcı dili ile tüm estetik zarafetine rağmen, dizeler arasında bir jilet soğukluğu geziniyor. Bir yanda yoksulluğun çıplak ayak sesleri, öte yanda devrim umudunun ince sızısı… Her sözcük sanki “yaşanmış” değil, hâlâ “yaşanıyor” gibiydi.Bir kitap ne kadar az sayfaya sığabilir ama yine de bu kadar çok insanı taşıyabilir? Nâzım Hikmet’in birinci kitapta yaptığı, yalnızca anlatmak değil; okura bir vicdan borcu bırakmak.Bu ilk kitabı okurken, bir ülkenin yorgun sokaklarında yürümüş gibi hissettim. Üstelik yalnız da değildim: yanımda, hayata sıkı sıkıya tutunan nice isimsiz insan vardı.Şimdi kitabı kapattım. Diğer dört kitabı başka gecelere saklıyorum. Çünkü her biri ayrı bir sarsıntı, ayrı bir direniş. Ama biliyorum ki birinci kitap, bu büyük şiirin kalbidir. Ve o kalp, hâlâ atıyor.
·
289 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.