Eşekli Kütüphaneci: Kardeşliğin Kitapla Kurulan Köprüsü
Bir gezginin ailesinin geçmişine yaptığı bir seyahatle başlayan hikâyemiz, iki halkın yürek burkan ayrılığına ve sonrasında yeniden buluşmalarına tanıklık eden, derinlikli bir biyografik eserdir. Bu yolculuk, kardeşliği unutturan yılların ardından, insanlık onurunu ve ortak değerleri kitaplarla yeniden örüyor.
Dimitros, ailesinin isteğiyle Türkiye’nin Ürgüp bölgesine gelir. Görevi sadece geçmişe saygı sunmak değil; aynı zamanda mantı yemek gibi sembolik istekleri yerine getirmektir. Ancak “Nerede mantı yiyebilirim?” sorusu, onu beklenmedik bir sıcaklığın içine taşır. Yolunun kesiştiği Aziz Baba, cana yakınlığı ve dürüstlüğüyle Dimitros’un kalbinde yer eder. Kısa sürede onu evine, ailesine ve kasabaya misafir eder.
Dimitros’un hikâyesi Aziz’in ailesine ulaşır. Ailenin büyüklerinden biri olan Mustafa Güzelgöz, duyduğu ismin ardından içinde derin bir sızı hisseder. Dimitros, mübadele döneminde (1920–1924) Yunan topraklarına gönderilen eski komşularının torunudur. Bu tanışma, geçmişin buruk hatıralarını umutla birleştirir.
Mustafa Güzelgöz, halk arasında Eşekli Kütüphaneci olarak tanınır. Sıradan bir memuriyetten öteye geçen hayatı, insanların karanlıkta kalmaması için mum yakma azmiyle doludur. Kütüphane memuru olduğunda fark eder ki kimse kitap okumaya gelmemektedir. Bunun üzerine kitapları halkın ayağına götürmeye karar verir. Ama nasıl?
Çözüm; eşeklerdir.
Kaymakamlıktan aldığı izinle kasabadaki eşeklerle birlikte köy köy dolaşır. Gözlerinizi kapatın ve peri bacalarının gölgesinde, bir adamın eşek sırtında kitap taşıdığını hayal edin… Bu yalnızca bir manzara değil; aydınlanmanın sessiz devrimidir.
Başlangıçta halk çekingen ve hatta karşıdır. Ama azimle devam eder ve sonunda 30’dan fazla köyde küçük kütüphaneler kurar. Bu da yetmez; halkı kooperatifleşme konusunda bilinçlendirir. Gönüllü olarak birçok yeni sorumluluk üstlenmekten korkmaz. Onun ideali nettir: “Halka fayda sağlamak, bir memurun mesai saatleriyle sınırlı olmamalı.”
Dimitros ve Aziz zamanla sıkı dost olur. Bir gün, kan kardeşi olmaya karar verirler. Bu, sadece sembolik bir bağ değil; geçmişte yitirilen kardeşliğin yeniden filizlenişidir. Dimitros ülkesine dönerken, Ürgüp belediye başkanının yazdığı mektubu da yanında götürür. Bu mektup, iki ülke halkının barışa adım atması için ilk resmi çağrıdır.
İlk başta Yunanistan’da bazı gruplar bu çağrıya olumsuz yaklaşır. Ancak mübadeleyle giden yaşlılar, çocukları ve torunları geçmişlerine sahip çıkar. Böylece karşılıklı ziyaretler gerçekleşir ve iki şehir, kardeş şehir ilan edilir.
Mustafa Güzelgöz’ün hikâyesi yalnızca köylerle sınırlı kalmaz. Amerika’da düzenlenen uluslararası bir gönüllülük yarışmasında, hakkında hazırlanan resmi dosyayla “Dünyanın en gönüllü insanı” seçilir. Yurt dışından ziyaretçiler gelir, onur törenleri düzenlenir. Onun adı artık dünya çapında bir ilham kaynağıdır.
Ancak başarı her zaman kıskançlıkla izlenir. Halkın cahilliğinden kazanç sağlayan art niyetliler, hakkında şikâyetler oluşturur. Hazırlanan olumsuz bir müfettiş raporu sonucu, Güzelgöz görevinden mecburen ayrılır.
Bu kitabı ilk sayfasından itibaren okurken içimde gerçek bir Anadolu ve onun insanlarına dair bir özlem ateşi yandı. Bir yanım o topraklarda olmak istedi, diğer yanım karanlığa karşı sessizce ağladı.
Mustafa Güzelgöz, karanlığa karşı mum ışığıyla mücadele etti. Ve ne yazık ki, o ışık daha güçlü bir karanlıkla boğulmak istendi. Ancak bazı insanlar onun yaktığı mumun izini hâlâ taşıyor. Beklenen büyük aydınlık henüz gelmedi belki ama bu, mumları yakmaya devam etmemiz gerektiğini unutturmamalı.
Düşsek bile kalkmalı, mumumuzu yakmalı ve sonra onu meşaleye dönüştürüp bir sonraki kuşağa devretmeliyiz. Çünkü bugün bize büyüklerimizden miras kalan bu dünya, yarın bizden küçüklere kalacak.
Bu kitap, Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesini ve eğitimin, özellikle kırsalda bireyleri nasıl dönüştürebileceğini somut bir şekilde gösteriyor.
Bir adam, bir eşek ve bir avuç kitapla koskoca bir halkın kaderini nasıl değiştirebilir?
İşte bu kitap, tam olarak bunun cevabını veriyor.
·
68 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.