·408 syf.····Okunma: 06 Ağustos 2025 13:01 “Bir Ada İhtimali” çok iyi bir modern toplum ve sistem eleştirisi. Benim Houellebecq’ten okuduğum dördüncü kitap, yazarın duruşunu, dünya görüşünü derleyip toplayan bir kurgu ama diğer kitaplarından daha da çekincesiz ve cüretkâr. Bu açıdan Houellebecq sevenlerin çok seveceği ama yazarla henüz tanışmamış olanların ya hiç sevmeyeceği ya da iyi ihtimalle “neydi bu” deyip biraz afallayacağı bir kitap bence.
Genç bir yaşta, stand-up gösterileri yazıp sahneleyerek çok zengin olan ve neredeyse emekliye ayrılıp Güney İspanya’da önce eşi sonrasında hayatına giren kadınlarla yaşayan bir komedyeni konu alan bir distopya “Bir Ada İhtimali”. Bir koldan komedyen Daniel’in bugününü diğer koldan ise iki bin yıl sonraki klonunun hikayesini okuyoruz. Daniel, kendini “modern toplumun iyi bir gözlemcisi” olarak tanımlıyor; sistemin topluma pompaladığı ve toplum tarafından benimsenmiş yargılarla bezeli, hümanist açıdan bakıldığında tüm ‘değerleri’ insanlık dışı olacak kadar uçlara çektiği ya da ayaklar altına aldığı şovlar yazıyor. Sırf bunların üzerinden bile Houellebecq, kapitalist sistemin kendi yarattığı değerler dünyasını nasıl modern insana kabul ettirdiğini ve bunların kabulüyle yaşayan modern insanın yanılgılarını, sanrılarını ironik bir şekilde göstermiş. Karakterin kendisi ise baştan aşağı modern toplumun çöküşü zaten resmen; evet son derece rahatsız edici, cinsiyetçi, ırkçı ama temsil ettiği insan tipi düşünüldüğünde her detayıyla çok gerçek ve çok iyi yaratılmış bir karakter.
Daniel’in yolu bir gün klonlanma yoluyla ölümsüzlük vaadeden bir tarikatla kesişiyor ve kurgu bir distopyaya evrilmeye başlıyor. Yine modern insanın yalnızlığını, mevcut sistemde bir şeylere inanma, bir gruba ait hissetme ve kendini bir amaca adama ihtiyacını, doğasından uzaklaşıp içine düştüğü açmazları ve sıkışıp kalmışlığını kendi aykırı kurgusu ve filtresiz anlatımıyla muhteşem anlatıyor Houellebecq. (Tarikatla ilgili kısımlar biraz daha önce okuduğum “Bisikletçi Kumpası” adlı romanı da anımsattı.) Bilimden medet umuluyor ancak bu kez de insan kendini başka açmazların içinde buluyor.
Çok beğendim romanı. En sevdiğim Houellebecq değil belki ama yazarı tanımama rağmen roman bittiğinden beri kimi fikirleri zihnimde dönüp duruyor ve hâlâ yeni şeyler keşfedip, farklı yerlere varıyorum. Çünkü Houellebecq bence kafası çok ve farklı çalışan bir yazar. Herkese hitap etmeyebilir evet ama benim en sevdiğim yazarlardan biri. Daha önce Houellebecq okumadıysanız “Temel Parçacıklar” iyi bir başlangıç olabilir bence.