Alan Turing, Marilyn Monreo ve Vincent van Gogh’un ortak noktası ne olabilir diye sorabiliriz
başlarken. Akla hemen bir şey gelmeyebilir ama kitabın adında ipucu var dediğimiz takdirde bunların ihtihar ettiğini tahmin eden çok kişi olacaktır. Bunların kitapla ne ilgisi var diye soracaksanız bunlar kitaptaki karakterlerden üç tane çoçuk: Alan, Marilyn ve Vincent. Kitaptaki anne ve baba karakterlerinin isimlerine bakıldığında anne, Lucréce; baba ise Mishima olarak isimlendirilmiş. Bu karakterlere bakıldığında aslında bunların da intihar eden bireylerden alındığı görülebilir. Yukio Mishima, intihar eden Japon yazar, Lucréce milattan önce intihar eden bir romalı. Bütün bu karakterlerin ayrı ayrı hayat hikayeleri incelenip aradaki bağlar, benzerlikler bulunabilir. Yazarın intihar edenler arasından bunları seçmesinin tesadüf olmadığını düşünüyoruz. Neden Ernest Hemingway, Wirginia Woolf veya Stefan Zweig değil de diğerleri. Orhan Veli’nin deyimiyle onu da edebiyat tarihçileri bulsun.
İntihar Dükkanı kitabı aslında okuma listemizde yoktu. Bir arkadışımızın tavsiyesi üzerine okumaya karar verdik. Kitabı okuyabilmemiz için kendisini bize çağırması gerek gibi mottomuz olduğundan tavsiye kitapların adlarını konularını alıp arka okuma listesinin arka sıralarına koyuyorduk. Bu kitapta hiyerarşiyi bozduk, öne aldık. Kitabın belli bir sayfasına gedikten sonra aslında sonunu tahmin edebildik. Sonunu tahmin edemeyenler için sürpriz bir finalle noktalandığını söyleyebiliriz. Okurken tam fantastik bir dijital platform dizisi/filmi olur diye düşündük. Baktığımızda da filmi değil uzun metrajlı animasyon filminin yapılmış olduğunu gördük. Kitaplarda sinemada verilmek istenilen mesaj, duygu her ne ise bunları anlatmanın çeşitli yolları vardır. Sıradan insanları seçip, sıradan olaylar arasında da verebilirsiniz, fantastik bir dünya kurup, kurgu karakterler de verebilirsiniz. Önemli olan bunu nasıl anlattığınız ve karşıya nasıl ilettiğinizdir. Bu noktada aklımıza hemen başka bir Fransız yazar Antoine de Saint-Exupéry’nin Küçük Prens kitabı gelmektedir. Ölüm, intihar konusunu bu kitapta işlenen şekilde de verebilirsiniz, yakın zamanda çok gündem olan Gassal dizisi gibi de verebilirsiniz veya bir şair gibi de verebilirsiniz. Olayları anlama ve yaklaşma şeklimiz, dünyaya, hayatı okuma şeklimizin bir yansımasıdır.
İntihar Dükkanının ne tür bir yapıdan bozma olduğu kitapta da hatırladığımız kadarıyla muğlak olarak verilmişti. Kilise mi, cami mi, budist tapınağı mı gibi tam belli olmayan ama verilmek istenilen mesajın aslında orada, karşıda duranın bir din olduğu görülür. Dinlerin dünya yaşamını devam ettirme konusunda nasıl bir işlevi olduğu konusu bu noktada tartışmaya açılabilir. Uzun bir konu olmakla beraber burada Marx’ın “Din halkın afyonudur.” Sözü bu konuda anlatılmak istenilenin ne olduğu hakkında fikir verebilir. Mezkur sözün ülkemizde yanlış anlaşıldığını söyleyen Teoman Duralı Hoca, maksadın hayatın zorluğu, acımasızlığı karşısında insana umut veren, katlanma gücü veren tek şeyin din olduğunu belirtmek için söylendiğini ifade eder. Dinlerin literal manasıyla gerçekten afyon olduğu, hayal sattığı konusu burayı aşmakla beraber insanı intihar eyleminden uzaklaştırdığı, menettiği görülebilir. Kitabın sonunda Alan’ın intihar etmesi çeşitli şekillerde yorumlanabilir. Alan aslında bütün dönüşümün kilit anahtarı olan karakteri burada Alan Turing ile bir metafor olarak mı kullanıldığı sorusu akla gelmektedir. Bilgisayarın bulunmasıyla birlikte insanın olayları mutlu, güzel ve poztif gören taraflarının ölmesi mi demek acaba? Önce bize mutluluğu getirip sonra onu ya da mutluluk denilen şeyi öldürüyor mu? Daha birçok soru sorulabilir, başka şekilde yorumlanabilir. Biz bitirirken Şair (Kelebeğin Rüyası filminde Muzaffer Tayipp’in mezar taşına yazdığı gibi) Rüştü Onur’un şu dizeleriyle kapatalım: Sen gene koş/Bez fabrikasındaki Tezgahının başına/Ölüm içimde/Ölüm dışımda/Ölüm talihsiz aşımda/Ölüm kuru başımda/Teselli benim gözyaşımda.
·
143 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.