Gönderi

“İnsanın kendiyle savaşı”
Puan vermedi·113 syf.·
2025 125. kitabı
Tolstoy’un edebiyat yolculuğunun son duraklarından iki öyküsü olan Şeytan - Peder Sergi okuru yazarın külliyatının son sayfalarına davet ediyor. Yazarın ölümünden sonra yayımlanan iki öykü, idealleri, iddiaları ve hayat karşısındaki duruşları net olan kahramanlarının nefisleri ve tutkularıyla girdikleri çetin mücadeleyi anlatıyor. “Gerçeğin öğretide var olduğundan kuşkum yok; ama öğretide yalan olduğu da kuşkusuz ve ben gerçekle yalanı bulmalı, birini diğerinden ayırmalıyım.” (s.92, İtiraf) Her iki hikâye de insanın Tanrı arayışına ve “şeytan” ile mücadelesine odaklanırken, Tolstoy gerçeği yalandan ayırmak için kendi penceresinden bir manzara sunuyor. 1880’lerden sonraki eserlerinde dini kaygıları belirginleşse de, Yazarın dünyasında yaşam, felsefe, din ve edebiyat birbirine geçiyor, kahramanlar yazarın buyruğundan ziyade toplumsal hayatın kendi ritmine uyuyorlar… Şeytan Tolstoy öyküyü on günde yazar ve karısının bulmasından çekinerek çalışma odasındaki bir koltuğun döşemesine gizliyor. Genç bir toprak sahibi olan Yevgeni İrtenyev’in, toprak ağalığını yeniden ihya etme hayali kurarken evlilikten önce ilişki yaşadığı evli bir köylü kadına duyduğu bastırılamaz çekimin pençesine düşmesini anlatıyor. Tolstoy, öyküyü ahlaki bir vaaza çevirmektense takıntının zihinde nasıl yer ettiğini, iradeyi nasıl zayıflattığını ve benliğin şeytan dediği dürtünün aslında içeriden konuştuğunu gösteren psikolojik bir çözümlemeye dönüştürüyor. Peder Sergi Öyküsünden bahsettiği Maksim Gorki, “Öyküyü dinledim. İfade güzelliği, sadeliği ve fikrin kendisi aklıma durgunluk verdi” diyerek hayranlığını dile getirir. Peder Sergi, Tolstoy’un hayatından doğrudan bir itiraf değil fakat onun inanç krizi, ahlaki sorgulamaları ve şöhret–kibirle savaşını kurmaca bir karakter üzerinde yoğunlaştıran güçlü bir ayna etkisi yaratıyor. Öyküde geleceği parlak bir subay Prens Stepan Kasatski, düğününe bir ay kala istifa ediyor ve peder olma niyetiyle manastıra kapanıyor. Askerî kariyerin eşiğindeki Prens ani bir kararla dünyalık hedeflerinden vazgeçiyor. Peder Sergi, inziva ve disiplin içinde geçen yıllarda kahramanın dünyanın cazibesiyle, içindeki gurur ve arzularla girdiği sınavları anlatıyor. yaşadıklarından sonra hayatın özündeki sessiz ve gösterişsiz iyiliği aramaya yöneliyor.Sonunda kalabalıklardan uzak, sade ve başkalarına faydalı bir yaşamda huzuru arayışına devam ediyor… Arayışın kendisine odaklandığı iki öyküyü de Tolstoy, insanın iç dünyasını dürüst ve çıplak bir biçimde gözler önüne sererek anlatıyor. Okuması keyifli iki öyküde okuyana insanın kendiyle savaşında, mutlak çözümler sunmak yerine, yaşamın asıl anlamının bu bitmeyen sorgulama ve arayışta saklı olduğunu hissettiriyor. Herkese keyifli okumalar.
Düşünce
Şeytan - Peder SergiLev Tolstoy · İş Bankası Kültür Yayınları · 20231,496 okunma
·
333 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.