Tarihsel ve Felsefi Bir Kolektivizm Eleştirisi
George Orwell'in "Hayvan Çiftliği" eseri, demokratik ve kolektivist nitelikli siyasi değişimlerin totaliter rejimlere evrilmesi üzerine hem felsefi ve evrensel hem tarihsel bir hiciv niteliğindedir. İngiltere'de bir çiftlikteki hayvanlar, çiftliğin en yaşlı ve saygın üyesi olan bir domuzun onlara insanların hayvanlar üzerindeki hakimiyetini kırarak tüm hayvanları insan boyunduruğundan kurtarmaları gerektiğini, böylece tüm hayvanların kendi emeklerinin karşılığını alarak bolluk ve kardeşlik içinde yaşayacağı bir dünyayı inşa edeceklerini söylemesi üzerine çiftliğin sahibine karşı ayaklanır ve çiftliğin yönetimini ele geçirirler.
Hayvanlar çiftliğin yönetimini ele geçirdikten sonra üretim sürecini kendi aralarında tekrar örgütlerler. Ancak tüm hayvanlar entelektüel beceriler konusunda aynı seviyede değildir ve bu yüzden yönetimin örgütlenmesinde kaçınılmaz olarak bir hiyerarşi ortaya çıkar. Diğer tüm hayvanlardan çok daha zeki olan domuzlar, bunun bir sonucu olarak zaman içerisinde ayrıcalıklı bir yönetici üst sınıf haline gelir ve kendi çıkarlarını tüm çiftliğin çıkarları olarak kabul ettirmeyi başarırlar. Tüm hayvanların çiftlik ve üretim üzerinde eşit hak sahibi olmasını öngören toplu ayaklanma, bazı hayvanların diğerlerinden daha eşit olmasıyla sonuçlanmıştır.
Kitabın hikayesi, pek çok kişi tarafından Stalin dönemi Sovyetler Birliği'nin bir eleştirisi olarak değerlendirilmiştir ki bunun büyük ölçüde doğru olduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte bu kitabı felsefi açıdan bir kolektif ortaklık ve kolektif yönetim eleştirisi olarak okumak da mümkündür. Belli bir topluluğun ortak faydasını gözetme amacıyla gerçekleştirilen siyasi değişimler ve kolektif yönetim girişmleri, insan toplulukları her zaman farklı nitelikte insanlardan oluştuğu için beklenen "ortaklık" ve "kardeşlik" amacına ulaşmayacak, bazıları her zaman diğerlerinden "daha eşit" olacaktır.
·
36 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.