cengiz aytmatov'un 2025 yılında okuduğum on ikinci eseri.
orijinal yayın tarihi 1970'li yıllara dayanan ve ülkemizde çeşitli yayınevleri tarafından genellikle 120-150 sayfa aralığında basılan bu romanı refik özdek çevirisiyle okudum. aytmatov'un her eserinde olduğu gibi, bu kitabında da dil oldukça sade ve netti.
sultanmurat, kırgız bozkırında geçen dokunaklı bir büyüme hikayesidir. eser, tür olarak "bildungsroman" (gelişim romanı) kategorisinde sınıflandırılabilir. ancak kişisel olarak, kitabın sonunu oldukça sert ve sarsıcı bulduğumu da belirtmeliyim.
eserin temel konusu, ikinci dünya savaşı yıllarında cephe gerisindeki bir kırgız köyünde geçer. köydeki erkeklerin savaşta olması sebebiyle büyük sorumluluklar üstlenmek zorunda kalan sultanmurat adındaki bir çocuğun, köye ait olan tahılı zorlu kış şartlarında şehre ulaştırma görevini ve bu yolculukta yaşadığı zorlukları konu alır.
hikaye, tamamen kronolojik bir çizgide ilerler. kitabın sonu, sultanmurat'ın görevini tamamlaması ve büyüme sürecini noktalamasıyla kapalı bir son taşıyor.
mekan olarak kurulan dünya ikinci dünya savaşı sırasında sovyetler birliği'ne bağlı kırgızistan'ın geniş ve ıssız bozkırlarıdır. bu zaman ve mekan seçimi; karakterlerin yalnızlığını, mücadelenin büyüklüğünü ve doğa ile insan arasındaki ilişkiyi ustalıkla vurgular. bozkırın dondurucu soğuğu, rüzgarın uğultusu ve karın sonsuz beyazlığı okur tarafından adeta hissedilir. mekanın işlevi sadece bir arka plan olmanın çok ötesindedir; bozkır, sultanmurat'ın mücadele ettiği, hem acımasız hem de saf bir güzelliğe sahip olan bir dünyadır.
aytmatov her ne kadar olayları üçüncü tekil şahıs bakış açısıyla aktarsa da çoğunlukla sultanmurat’ın düşüncelerine ve hislerine odaklanır. özellikle sultanmurat'ın haksızlığa uğradığı anlarda, okuyucuda karaktere karşı derin bir şefkat ve hayranlık uyandırmayı başarır. bu duygulara paralel olarak, yaşanan adaletsizlikler karşısında okurda güçlü bir öfke hissi de yaratır.
* konu ve içerik: 7/10
* üslup ve dil: 7/10
* karakterler: 7/10
* yapı ve kurgu: 7/10
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.