ÖTEKİ
(Roman)
Dostoyevski
1821-1881 arasında yaşamış Rus yazar Fyodor Mihayloviç Dostoyevski tarafından Psikanalizde çok güzel ortaya konmuş olan insanın görünen ve görünmeyen iki beninin ilişkisi üzerine kaleme alınmış çok çok değerli bir eser.
Eserde, başkarakter Yakov Petroviç Goladkin, Petersburg’da çalışan düşük rütbeli bir memurdur.
Goladkin içine kapanık, özgüvensiz ve sosyal ilişkilerde beceriksiz biri olarak anlatılır.
Bir gün, kendisine tıpatıp benzeyen ama tamamen zıt kişiliğe sahip kendi “öteki”si ile karşılaşır.
Bu ötekisi kendinden emin, sosyal ve başarılı bir insandır.
“Öteki”si yavaş yavaş hem Goladkin’in işindeki yerini hem de arkadaşlarını ve itibarını ele geçirir.
Bu durum karşısında Goladkin, kendini savunmaya çalıştıkça daha çok yalnızlaşır ve toplum gözünde deli gibi görünür.
Roman, Goladkin’in gerçeklikle bağını koparması ve bir akıl hastanesine yatırılmasıyla son bulur.
Yazar, Freud’un dediği gibi, insanın kendi içinde iki yan taşıdığını (toplum önünde sergilediği ürkek, bastırılmış yüz ile bastırılmış ama güçlü arzuları) gösteriyor. Yazar, insandaki bu iki yön çatıştığında, zayıf tarafın yok olacağını ortaya koymuştur.
Kitapta kimlik arayışı, bireyin toplumda kendini var etme mücadelesi ve yalnızlık temaları yoğun bir şekilde işlenmiştir.
Kitap, öteki-ben temasının dünya edebiyatındaki en güçlü örneklerinden biri kabul edilir.
Yazar, insan psikolojisini, özellikle paranoya, benlik bölünmesi ve kimlik krizini çok güzel betimlemiş ve diyaloglarla anlatmıştır.
Psikolojiye, felsefeye ve edebiyata önemli katkıları olan bir eser.
Okunması ufuk açıcı olacaktır.