Halide Edip, Yakup Kadri’nin Ateşten Gömlek adlı bir roman yazmaya başladığını kendi ağzından duyar. O dönem cepheden izinli olarak gelmiş, yoğun duygularının da etkisiyle kolları sıvar ve Yakup Kadri’den evvel kitabı yazar. Edebiyatımızda romancıdan romancıya tek teşekkür mektubu ile başlayan eser, Kurtuluş Savaşı’nın ilk romanı olmasıyla ünlenir. Yayınlandığı günden bu yana, alevleri köz olmadan okurlarıyla buluşmaya devam ediyor.
Halide Edip, Ateşten Gömlek’te iki ayrı ama birbirini tamamlayan “ateşten gömlek” hikâyesi anlatıyor: Biri vatan için giyilen, milli mücadelenin ateşi; diğeri ise insani duygularla, aşkın ateşi. Bu iki katmanı öyle bir harmanlıyor ki, kitabın sonunda hem savaşın hem de aşkın yakıcılığı aynı anda hissediliyor.
Romanın ana karakteri Ayşe, eşi ve çocuğu düşman kuvvetleri tarafından öldürülür. O, ülkenin durumu ve sevdiklerinin intikamı için cephede gönüllü hemşire olarak işe başlar. Ayşe’nin karşılıklı his beslediği İhsan, platonik âşığı Cemal ve ortak arkadaşları Peyami’nin milli mücadele günlerinde; bir yandan vatanın savaş hali, bir yandan da kendi duygu dünyalarındaki dalgalanmalar kaleme alınır.
Zorlayıcı dili, Arapça ve Farsça kelimelerin fazlaca olması, hatta kitabın arkasına eklenen sözlük bile okuma hızını düşürür. Ancak Ateşten Gömlek, edebiyatımızda hem milli mücadele ruhunu hem de insani duyguların derinliğini en etkili şekilde işleyen eserlerden biridir. Okuması sabır istese de bıraktığı etki uzun süre hafızada kalır.
Kısaca; o dönem halkın çoğu tek kat ateşten gömlek giyerken, Ayşe, İhsan ve Cemal iki kat ateşin ağırlığını omuzlarında taşırlar. Onların hikâyesi bize, vatan için verilen mücadelenin kişisel acılardan ayrı düşünülemeyeceğini; aşkın da, savaşın da aynı yürek yangınında birleştiğini hatırlatır.
Güzel vatanımız uğruna gözlerini kırpmadan ateşten gömlek giyen tüm şehitlerimizin ruhları şad, mekânları cennet olsun.
·
50 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.