Alman rönesansının tanımlayıcı cevheri "Bildung"a yani gelişme ve mükemmelleşmeye olan koyu imandır, bu aynı zamanda protestan etiğin dünyevileşme sürecinin son raddelerinden biridir. Tolstoy gençlik yıllarında Bildung'a iman ettiğini itiraf ediyor bu kitapta ve mükemmelleşmenin ardında yatan istencin nedenini Alman entelektüellerde olduğu gibi bulamıyor. İnsanı mükemmelliğe ne programladı ya da insanın böyle bir hedefi yok da narsist benliği kendisine görevler mi uyduruyor ahlaki olarak kendi kendine yönelteceği eleştirileri boşa çıkarmak için? Tolstoy cevabı biyolojide aramıyor, felsefede de bulamıyor ve nihai nedenin halk kitlelerinin yaşamasına elveren o müthiş gelenekte olduğuna karar veriyor. Bu bence Hıristiyan ve analitik olmayan teolojinin genel sorunlarından biri, düşünürler akıl ve imanlarını uzlaştırmakta öylesine zorlanıyorlar ki ortaya bu konuyu ele alan yüzlerce eser çıkmış. Tolstoy da, iman görevi olarak değil de aklın hipotezlerine dayanan bir inanç arıyor kendine. Bildung'un nihai cevap olamayacağına dair en büyük kanıt bence bu kitap, zira modern dünyanın bunalımlarını erkenden öngörmüş. Günümüzde liyakat odaklı ve kapitalizm cenneti ülkelerde Bildung hala sağ olsa da, oralarda da Tolstoy gibi ruhların çıkacağı muhakkak.
·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.