Eserin yazarı hekim Ethem Bakar 1877 doğumlu olup, 1945 yılında da vefat etmiştir. İrade Terbiyesi isimli bu eser ilk defa 1909 yılında yayımlanmış. Daha sonra 1926 yılında bir baskı daha yapmış ve sonrasında okumuş olduğum Timaş Yayınlarının 2023 baskısına kadar herhangi bir baskı görünmüyor.
İrade Terbiyesi denilince aklımıza ilk olarak Fransız yazar Jules Payot gelir çünkü kendisinin de aynı isimde bir eseri vardır ve açıkçası ülkemizde bilinirliği de daha fazladır. Hatta Cemil Meriç'in tavsiye ettiği kitap olduğu ifade edilir. Halbuki Cemil Meriç'in tavsiye ettiği İrade Terbiyesi Payot'un değil Ethem Bakar'ın eseridir.
Tabi eseri okurken şunu görüyoruz ki Ethem Bakar bu eserinde özellikle Payot'un İrade Terbiyesi'den ve konu ile ilgili diğer bazı Avrupalı yazarlardan çokça alıntı yapmış.
Eser bölümler halinde İrade üzerine bir çok konuyu işliyor ve Batılı bir çok düşünür ve yazardan alıntılar, sözler içeriyor. Yazar Ethem Bakar belli ki yaşadığı dönemin Batı hayranlığı ikliminden oldukça etkilenmiş ve hikmeti sadece Batı'da aramış. Çünkü İrade Terbiyesi gibi son derece mühim ve manevî bir konuyu içeren bu eser de Allah kelimesine iki veya en fazla üç defa rast geldiğimi hatırlıyorum. Hadis-i Şerif de sadece bir tane vardı. İslâm alimlerinden de ne bir isim ne bir söz ne bir alıntı göremedim. Ayrıca Çalışma Faaliyeti isimli bölümün içerisinde Darwin için "büyük filozof" tabirini kullanıyor ve okuyucuya Darwin güzellemesi yapıyor. Meselâ, Diğergamlık yani kendinden önce başkasını düşünme, başkaları için özveride bulunmak, fedakârlık gibi bir konuyu işlerken şöyle bir cümle kullanıyor: "Diğergamlığın gerekliliğini en açık surette ifade eden ilk ahlakçı Kant olmuştur." Sayfa 189. Bu cümleyi okuduğum zaman kitabı olduğu gibi bırakmayı düşündüm. Hatta yayınevi de bu ifadenin altına Ethem Bakar'ın yanıldığı ile ilgili bir açıklamayı vermek lüzumunda bulunmuş.
Ayrıca Atasözleri ve Safsatalar isimli bölümde de atasözlerimiz için yazarın küçümseyici ve olumsuz ifadeleri bulunmaktadır. Ve yine yayınevi burada açıklama yapmak durumunda kalmış.
Evet bu kitabı okumak bir insana özellikle yolun başında ki bir genç insana fayda sağlar mı? Evet sağlayabilir. Faydalı ifadeler var. Fakat ben bu kitabı çevremde hiç bir gence tavsiye etmem. Benim benzer konuda tavsiye edeceğim eserler: Muallim Naci'nin Edep Eğitimi ve Ali Fuad Başgil'in Gençlerle Başbaşa ve Nüvit Osmay'ın İnsan Mühendisliği isimli eserleri olur.
Evet biz hikmeti Doğu Batı ayırmaksızın her yerde ararız, aramalıyız. Fakat sadece Batı'da aramayı ise kesinlikle yanlış buluruz. Batı dillerinde Gönül kelimesinin karşılığı bile yoktur. Gönlü bilmeyen hikmeti, fazileti ne bilsin. Onlar hikmetin, faziletin anca kıyılarında gezerler ve bazı şeyleri yakalarlar ve biz de o yakaladıklarını alırız ve hikmeti aramaya asıl diyarında yani Doğu da yani İslâmiyyette devam ederiz.
Yazar Ethem Bakar ben de oldukça tuhaf bir kişilik intibası bıraktı. Sevemedim.
Herkese faydalı okumalar dilerim.
·
367 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.