Klasik Uzak Doğu'nun gizemli dünyası... Gökyüzü ile yeryüzü arasında anlam arayışına koyulmuş insan...
Zen törenleri, çiçeklerin yapraklarından bilgece mesajlar çıkarmaya çalışan çay erbapları...
Bu küçük kitap geçen yüzyılın sonunda Kakuzo Okakura'nın elinden çıkmış. Okakura, Batı'nın gün geçtikçe çığırından çıkan sanayi tutkusuna, doğadan uzaklaşma tehlikesine, toprağın bağrını delen çılgınca yapılaşma arzusuna çayla karşı koymuş. Çay Kitabı, dünyada artık bir klasik olarak yerini almış.
Çayla tereyağının ilişkisi...
Bitki çayları, baharatlar arasındaki amansız savaştan çayın zaferle çıkışı...
Bir içeçeğin dini bir ritüel aracına dönüşümü... Her gün içtiğimiz çayın kaderi oldukça ilginç. Başlangıçta ilaç olarak kullanılmış, sonra pahalı oluşu nedeniyle yalnızca zenginlerin ulaşabildiği bir lükse dönüşmüş. Sarayların kıymetlisi iken yaygınlaştıkça ve ulaşılabilir oldukça artık fakirlik sembolü haline gelmiş. Bu bizim için böyle, Japonlar içinse çay hala kutsal ve değerli bir içecek. Aslında çay sadece bir araç. Değerli olan meditasyon (tefekkür), doğanın, çiçeklerin, hayatın kıymetini bilmek. Misafirlere çay ikram etmek, sadece bir ikram değil bu yüzden. Japonların yaşam felsefesinin bütününü içeren daha derin anlamları var. Çay ve şiir birlikteliği şiirlere, şarkılara konu olmuşken başlangıçta çayın tuz ve çeşitli baharatlarla hazırlandığını öğrenmek de şaşırtıcı. Kitapta çay odası ve onun dekorasyonu, çay seremonisi, çayı farklı şekillerde hazırlayan ekoller, çiçekler ve çay seremonisindeki yerleri, konuyla ilgili bazı küçük Zen öyküleri gibi farklı konularda bilgiler bulunuyor. Çay felsefesi hakkında bilgi sahibi olmak için güzel bir kitaptı.
Çayizm nedir mesela, çay evlerinin, çay demlemenin yöntemleri, ritueli var mıdır? Çaysız adam, çayı fazla gelmek deyimleri ne anlam taşır? Çayın çiçeklerle ilgisi nedir?"
Bizim kültürümüzdeki çayın yerini anlatmıyor bu kitap,evvela onu söyleyeyim, hatta bahsedilen demleme yöntemlerinde bizimki yoktu bile, fakat ben okurken de size sunarken de yine baki dostu davet ettim. Altını çizdiğim bazı cümleleri sizle de paylasmak istedim: "(Çay) bütün tutkunların damak zevkini soylularla eşit düzeye getirdiği için Doğu demokrasisinin gerçek ruhunu temsil eder." "Halk dilinde insani dramın yarattığı ciddi sorunlara duyarsız kalan kişilere 'çaysız adam' deriz."
"Uygarlığı hak etmemiz savaşın dehşet verici zaferine dayalıysa barbarlığı seve seve kabul ederiz."
"Onda (çayda) ne şarabın kibri vardı ne kahvenin bencilliği ne de kakaonun yapmacık masumluğu."
"Modern insanlığın gökyüzü aslında zenginlik ve güç uğruna edilen büyük mücadelede parçalandı."
"Haydi faniliğin hayalini kuralım ve gelip geçici şeylerin aptallığı içinde oyalanalım." "Ruhumuz ressamın renklerle donattığı bir tuvaldir; renklerin özü duygularımız, gölgelendirilmeler, sevinclerimizin ışığı, üzüntülerimizin karartısıdır."
"Maddeyi fethetmekle övünüyor ve bizi esir alanın madde olduğunu unutuyoruz."
·
53 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.