Öncelikle elimden bırakmak istemediğim, her boş anımda koşarak sarıldığım, sayfaları çevirdikçe büyüsüne daha fazla kapıldığım ve okumaya doyamadığım bir kitap olduğunu belirtmeden geçemeyeceğim...
"Mansfield Park", 200 yılı aşkın bir süre önce yazılmış olmasına rağmen, günümüz dünyasıyla şaşırtıcı derecede benzer. Roman, bize toplumun ahlaki yozlaşmasını, paranın ve statünün insanlar üzerindeki etkisini ve gerçek erdemin ne olduğunu sorgulatıyor. Hangi dönemde yaşarsak yaşayalım, bu iki faktör insan davranışlarını şekillendiren en güçlü itici faktörlerden biri olmaya maalesef ki devam ediyor.
Romanın ana karakteri Fanny Price, hepimizin alışkın olduğu Austen kadınlarından çok farklı. Elizabeth gibi zeki ve esprili değil, Emma gibi sosyal kelebek de değil. O, odanın köşesinde durup sessizce her şeyi gözlemleyen, utangaç ve biraz da pasif bir kız. İlk başta "Neden bu karakteri ana kahraman yapmış ki?" diye düşünebilirsiniz. Ama sonra fark ediyorsunuz ki, Austen bize şunu soruyor: Gerçek erdem, ilgi odağı olmakla mı ölçülür, yoksa sessiz bir onurla mı?
Eserde de tanık olacağımız üzere zekaları ve çekicilikleriyle herkesi etkileyen karakterler var ama onların sahip oldukları bu sosyal statü gerçek bir ahlaki pusulanın yokluğunu örtüyor. Onların değerleri, içsel bir inançtan ziyade, başkalarının gözündeki imajlara dayanıyor ve bu durum, onların tüm cazibesini ve zekasını bir anda anlamsızlaştırıyor ve başrolümüz olan Fanny Price'ın sessiz, pasif ve utangaç ama değerlerinden ödün vermeyen asil kişiliğini ön plana çıkarıyor. Şunu görüyoruz ki bir insanın değerini gerçekten belirleyen şey, ne kadar çekici ve zeki olduğu, ya da ne kadar yüksek bir sosyal statüye sahip olduğu değildir, gerçek değer kişinin en zor anlarda bile kendi ahlaki ilkelerine sadık kalabilme becerisindedir.
Hepimiz hayatta parlayan, dikkat çeken insanları takdir ederiz. Ama ya o parıltı sahteyse? Henry Crawford ve Mary Crawford kardeşler, tam da bu tür karakterler. Zeki, çekici ve her ortamın yıldızı oluyorlar. Ama bir süre sonra, bu çekiciliğin ardında derin bir ahlaki boşluk olduğunu görebiliyoruz. Onların değerleri, "doğru olanı yapmak" değil, "kendileri için iyi olanı yapmak". Fanny ise tam tersi. Kimse onu fark etmezken bile, doğru bildiği yoldan şaşmıyor. O, sırf hayatı kolaylaşacak diye kendi değerlerinden vazgeçmiyor. Mansfield Park sadece aşk ve evlilik üzerine yazılmış bir roman değil, aynı zamanda çok daha derin konulara değinen harikulade bir eser. Austen, bu romanında bize görünenin ardındaki ahlaki çürümeyi gösteriyor. Günümüzde de sıkça karşılaştığımız bir durum olan insanların ne kadar "başarılı" göründüğüne bakıp, aslında ne kadar bencil olabileceklerini gözden kaçırabiliyoruz.
Sir Thomas Bertram'ın zenginliğinin kaynağı olan Batı Hint Adaları'ndaki plantasyonlara gelirsek, romanda neredeyse hiç konuşulmasada varlığı her zaman hissediliyor. Toplumun en tepesindeki ahlak bekçilerinin bile, servetlerini nasıl elde ettiklerini sorgulamadıklarını anlatıyor. Bu, günümüzde de düşündürücü değil mi? Kullandığımız ürünlerin nereden geldiğini, ne şartlarda üretildiğini ne kadar sorguluyoruz?
Romanı bitirdikten sonra kendi kendimize şunu sorabiliriz: Gerçek mutluluk nerede yatar? Göz kamaştırıcı bir sosyal hayatın içinde mi, yoksa sessizce inşa ettiğimiz ahlaki bir iç dünyada mı? Mansfield Park, bu sorunun cevabını çok güzel bir şekilde veriyor bizlere bu nedenle bu eser sadece bir klasik edebiyat eseri değil, aynı zamanda hayatın temel ikilemlerine ayna tutan, her yaştan okuyucuyu kendi ahlaki duruşunu sorgulamaya iten bir başyapıttır.
·
229 Gösterim
2 Yorum
Kitabı objektif bir şekilde, akıcı ve açık bir üslupla, öyle net incelemişsiniz ki, zihinde okunmaya değer bir kitap izlenimi oluşturuyor. En çok beğendim incelemenize kendi duygularınızda boğmamanız. Tarafsız kalıp açıklamanız. Çok hoş 💐
Ayşe Gül
Gönderi Sahibi
Jane Austin'in şuana kadar okuduğum en sevdiğim kitabı olduğunu söyleyebilirim, fazlasıyla okunmaya değer, incemeyi beğenmenize çok sevindim yorum icin teşekkür ederim 🫶💘
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.