Spoiler. Tutunamayanlar.
Bu mükemmel şeye, ciltler dolusu görüşlerimi yazsam da muhtemelen eksik, hatalı ve yetersiz olacak. Bat dünya bat. Madem inceleme gibi bahtsız bir cesarete düştüm, yanlışımı belgeleyeyim:
En sevdiğim kitap "Tehlikeli Oyunlar"dır. Okumam boyunca en sevdiğim kitabın değişmemesi için nasıl çileler çektiğimi anlatamam. Muhtemelen -benim için- arasında tırnak kadar fark olsa da "Tutunamayanlar" daha iyi. Bunu şu an -henüz kitabı bitirmedim- yazıyorum çünkü sadece Tutunamayanlar'ı bitirmeden cesaret edebileceğim bir şey bunu yazmak. Ve içimdeki bu dirence karşı koymamam gerektiğini düşünerek hâlâ en sevdiğim kitabın "Tehlikeli Oyunlar" olduğunu belirterek, bütün yüce kurulları hristiyanlıktaki "teslis" inancının benzerini -üç eşittir bir- hayal dünyama ve yazın camiasına getirmekte geç kaldıkları için kınıyor, onlara son harfi eksik bir "Si" ile "nota" gönderiyorum. Birazdan yapacağım eksik ve çılgın akademik terimlerden noksan
inceleme için de gelecekteki kendime bir "nota" gönderiyorum.
Başlıyorum: Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı, Selim Işık’ın intiharını merkeze alan ancak onu bir “trajedi” olarak okumaya izin vermeyen devasa bir metindir. Roman, bu intiharı yalnızca gerekçelendirmek yerine, onu anlaşılır kılan varoluşsal ve toplumsal zemini inşa eder. Selim’in eylemi, bir sonuç değil, “tutunamama”nın en radikal ifadesidir. Atay, bizi bu sonuca sadece razı etmeye çalışmaz; bizi o sonucu doğuran dünyanın ve zihnin katmanlarında dolaştırarak, okuru bir anlama ve kavrama ortaklığına zorlar.
Atay, Selim’in intiharına salt razı etmeye çalışmaz; onu o denli doğal, içeriden ve kaçınılmaz kılar ki, artık “haklılık” sorgusu anlamsızlaşır. Roman, bu eylemi anlaşılır kılmak için örülmüş devasa bir psikolojik ve sosyolojik alt yapıdır. Selim ölmez; o, zaten baştan ölü doğmuş bir dünyanın reddiyesini yazar.
.
.
Dipnot: Kendime verdiğim "nota" elime ulaştı.
·
1 +1'leme
·89 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.