Mahur Beste / Ahmet Hamdi Tanpınar
İçimde yoğun bir okuma isteği var ama okuduklarımı paylaşma konusunda isteksizim. Kafam bu aralar oldukça dolu, esasında böyle olmasını da istiyorum. Daha önce Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nü okumuştum. Bu kez Tanpınar’ın Huzur romanını okumayı planlıyordum. Görev için bulunduğum bir yerde kitabı görünce başladım ve ancak bu şekilde tamamlayabildim.
Her cümlesi sanki anlam yüklemeye ant içmiş gibi, öyle yoğun, öyle derin bir kitap. Daha önce duyduğum ama bu kitaba ait olduğunu bilmediğim bir cümleyle karşılaştım. Duyduğumu kırpıp paylaşmak yerine, bağlamı içinde paylaşayım...
Oğlum Behçet, sen bir medeniyetin iflâsı nedir, bilir misin? dedi. İnsan bozulur, insan kalmaz; bir medeniyet insanı yapan manevî kıymetler manzumesidir. Anlıyor musun şimdi derdin büyüklüğünü?… Cahilsin; okur, öğrenirsin. Gerisin; ilerlersin. Adam yok; yetiştirirsin, günün birinde meydana çıkarıverir. Paran yok; kazanırsın. Her şeyin bir çaresi vardır. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur. Sen cilt yapıyorsun; şiraze nedir bilirsin. Bizde insanoğlu şirazesiz kalmış. Hayat onun için ahenksiz, birbirini tutmaz, günün hayatına cevap vermeyen bir yığın ölü kıymetler tarafından idare ediliyor. Dünyaya baktığımız zaman ayrı görüyoruz, kendi kendimize kaldığımız zaman ayrı düşünüyoruz. Yığınlarca tezatsız yaşayış yoktur. Bütün şark dünyası bir şarkıyı andırır. Mutlaka değiştiriyoruz; Hind’i, Çin’i, Efgân’ı, Arab’ı, Türk’ü hep soyunuyoruz; soyundukça üstümüzden attığımız şeylerin alelade elbise olduğunu, daha derinlerinden birtakım şeyler çıkarıp atmak lâzım geldiğini görüyoruz. O zaman korkuyoruz; olduğumuz yerde imdat arar gibi sağa sola bakınıyoruz. Sonra tekrar başlıyoruz, gene tabaka tabaka soyunuyoruz, tırnaklarımızla derimizi yüzer gibi bir şeyler daha atıyoruz. Zaten biz soyunmasak bile onlar üzerimizden lime lime dökülüyorlar. Fakat olmuyor; bize lâzım olan, gömlek değiştirmek değil, içten değişmektir. Bu sadece dıştan yapılacak şey değil. Bunu olduğumuz yerden yapamayız, dıştan her ufuk, bir dış zaviyesidir. Bütün cemiyet hayatı zihniyet etrafında döner. İnsanı yenibaştan, yeni esaslarla kurmamız lâzim/Syf.118
#Tavsiye ederim.
·
119 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.