Bostan ve GülistanEdebiyat
Sadi Şirazi’nin Bostan ve Gülistan’ı, Sufi Yayınları’nın tek ciltlik baskısında birleştiğinde, okuyucuya yalnızca iki klasik değil, aynı zamanda insanlık hallerinin kadim aynası sunuluyor. Bostan, şiirsel mesnevi üslubuyla adalet, merhamet, cömertlik ve tevazu üzerine hikâyeler anlatırken; Gülistan daha çok düzyazı formunda, aralara serpiştirilen kısa şiirlerle insanın dilini, kalbini ve ahlakını sınayan kıssalarla ilerliyor. Sadi’nin en güçlü yanı, öğütlerini kuru bir nasihat gibi değil, hayatın içinden alınmış kıssalarla dile getirmesi. Okuyucu bazen bir hükümdarın adaletiyle, bazen bir dervişin kanaatiyle, bazen de bir kölenin duasıyla yüzleşiyor. Onun sözleri yalın görünüyor ama derin bir yankı bırakıyor; nitekim “İyiliği, karşılık göreceğin için yapma; iyilik, iyilik olduğu için yapılır” cümlesi, asırlardır eskimemiş bir ilke olarak hâlâ canlı.
Kitap, edebi açıdan zenginliğiyle öne çıkıyor; hem şiir hem düzyazı arasında gidip gelen bir ahenk var. Ancak objektif bir bakışla eksik yanlarını da görmek gerek: Bazı bölümlerde tekrara düşen nasihat dili, modern okuyucunun zihninde ağır bir tekrar hissi uyandırabiliyor. Ayrıca dönemin ataerkil bakış açısının yansıdığı pasajlar, bugünün duyarlılığıyla okunduğunda eleştiriye açık. Yine de bu sınırlılıklar, eserin değerini gölgelemiyor; çünkü Sadi’nin asıl başarısı, insanın değişmeyen yanına hitap etmesinde. “Kanaat tükenmez bir hazinedir” derken, günümüzün hız ve tüketim çağını da adeta yüzyıllar öncesinden uyarmış oluyor.
Sonuç olarak, bu baskı hem ahlak hem edebiyat açısından zengin bir yolculuk. Okur, Sadi’nin bahçesinde gezerken kimi zaman sert bir öğütle sarsılıyor, kimi zaman nükteli bir sözle gülümsüyor, kimi zaman da derin bir hikmetle durup düşünmeye çağrılıyor. Ve belki de kitabı kapattığında, onun şu sözü kulaklarında kalıyor: “Söz, yaydan çıkan ok gibidir; ya kalbe işler ya da boşa gider.”
·
53 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.