SPOİLER İÇERMEKTEDİR*
Kocakarıyı öldürdüler!
Eser Raskolnikov'un tefeci kadını öldürmesiyle başlar. Her ne kadar soruşturma kitabın sonunda başlamış ve yargılama kitabın sonunda yapılmış olsa bile aslında asıl soruşturma kitap boyunca hem Raskolnikov'un hem de okuyucunun zihninde yapılır ve sonunda bir karara varılır.
Raskolnikov katil midir?
Raskolnikov'un söylediği şudur: Ben bir insanı öldürmedim. Ben bir biti öldürdüm.
Kocakarı bir tefeciydi ve insanlar eşyalarını ona rehin olarak verir ve o da değerinin çok altında bir fiyattan alırdı. Kız kardeşine kötü davranır onu ezerdi.
Raskolnikov'a göre kocakarı kurtulunması gereken zararlı bir bitti ve o da ondan herkesi kurtardı. Aslında kendisini bir kahraman olarak görür. Napolyon olduğunu düşünür. Ya da Napolyon olmak için öldürür.
Zihninde şöyle bir düşünce yatar ve bunu söylemekten de çekinmez. Hatta bu konuda geçmişte yazdığı bir makalesi de vardır. İnsanlar ikiye ayrılır: Kuralı koyanlar ve sıradan insanlar yani bitler. Kural koyanlar aynı eylemi yaptıklarında kahraman olurken sıradan insanlar suç işlemiş olur, kendini bir bit olarak görmediği için de kahraman olduğunu düşünür.
Ancak yanıldığını fark eder ve itiraf eder:"... Çünkü, başarısızlığa uğramazdan önce hiç de şu anda göründüğü gibi aptalca görünmüyordu yaptığım iş. Başarısızlığa uğradın mı her şey aptalcadır!.. Ama daha ilk adımda tökezledim, çünkü ben bir alçağım!.."
Peki, Raskolnikov'un başarısızlığı nedir?
Kocakarıyı öldürdüğü için kendini hiçbir zaman suçlamaz ve katil olarak görmez. Ayrıca kocakarıyı öldürenin kendisi olduğunu da düşünmez. "Ben kendimi öldürdüm, kocakarıyı ise şeytan öldürdü." der.
İşte bütün düğümü çözen bir karakter vardır kitapta. Karakteri ve kitaptaki işleniş şekli mükemmel şekilde örtüşen Lizaveta.
Lizaveta, tefeci kocakarının kız kardeşidir ve ablasıyla yaşar. İyi bir insandır, munistir. Raskolnikov, kocakarıyı öldürmeye gittiğinde Lizaveta'nın oraya geleceğini düşünemez. Lizaveta'yı da öldürür. Kitap boyunca pek adı geçmez Lizaveta'nın. Daha çok kocakarının ölümüyle ilgilenilir. Lizaveta kendi gibi sessiz sakin gitmiştir bu dünyadan.
Raskolnikov katil midir?
Bu soruya her okuyucu farklı yanıt verebilir. Ama Raskolnikov'un zihniyle kendi yorumumuzu katmadan bakarsak, evet Raskolnikov katildir. Ama kocakarıyı öldürdüğü için değil Lizavetayı öldürdüğü için katildir. Çünkü o bir insandır, bit değildir. Ve Raskolnikov bir insanı öldürmüştür.
Bütün bu süreçte Raskolnikov'un konuşmadan okuyucuya hissettirdiklerinde Tanrı ile bir iç hesaplaşması da vardır. Belki de kuralı koyan Tanrı'dır. Bazılarına kural koyma yetisi veren de odur. Raskolnikov bundan kaçıp kendi kuralını kendi koymak isterken aslında hiçbir şeyin kendi elinde olmadığını görür. O Napolyon da değildir kendi kendisinin Tanrısı da...
Kitabın sonunda Sonya'dan istemiş olduğu İncil de teslimiyetinin göstergesidir. Bundan sonra onları yeni bir hayat beklemektedir. İki günahkar birbirlerine ve Tanrı'ya sığınarak iyileşecektir.
·
494 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.