1950 yılında Nobel Edebiyat Ödülü adaylarından olup ,Robert Musil,Rilke,Elias Canetti,James Joyce gibi pek çok yazarla arkadaşlığı bulunan Hermann Broch,Amerika’da sürgündeyken kitlelerin davranışları üzerine çalışmaya başlamış,demokrasi ve insan haklarını savunan pek çok büyük projenin parçası olmuştur.
Vegilius’un Ölümü adlı bu başyapıtı 1935 yılında başlayıp 1945 te ilk basımını hem Almanca olarak orijinal dilinde hem de İngilizce çevirisiyle birlikte yayımlanmıştır.
Ahmet Cemal’in ön sözü kitap için bizleri bir hayli heyecanlandırmakta neredeyse 40 yılını verdiği bu eseri çevirirken ki hislerini anlamak,eserin mutlak değerini de gözler önüne sermekte.
Vergilius’un Ölümü,tarihi roman olarak edebi anlamda evet kıymetli ama üstesinden gelmek ve yorularak okumamak mümkün değil.
Okurken sık sık Robert Musil Niteliksiz Adam adlı eserini andım durdum.Bilmem Musil,Broch’un arkadaşlarından olduğundan mı yoksa Ahmet Cemal’in ön sözünde bahsini etmesinden midir bu şiirsel anlatımlı,olay örgüsü neredeyse olmayan kitabı okurken hep aklıma geldi.Kayıp Zamanın İzinde’yi de andım ama Nitelikli Adam kadar değil…
Ne demiştik Vergilius’un Ölümü okuması zor bir eser felsefi bir anlatımı var ve olay örgüsü az. Edebiyat ile siyaset arasındaki ilişki incelenir ve bu eleştirisel bakış açısı sunulur bizlere.
Vergilius milattan önce yaşamış ve Roma İmparatorluğu'nun destanı sayılan Aeneis’in yazarıdır.Broch burada Vergilius’un ölmeden önce geçen 18 saatinden ve bu süre içerisinde Vergilius,Aeneis adlı şiirini tamamlayamayarak yaşadıklarını ve düşündüklerini Aeneis yoluna değil,başka bir şey yapma uğruna olduğunu anlar.Şiirini sanat diye adlandırmaya hakkı olmadığını,şiirini her türlü yenileştirmeden yoksun,iffetsiz bir güzellik üretimi olarak görür.Gerçeklikten uzak bulduğu bu destanda anlatılan Sezar ile tanıdığı Sezar’ın aynı olmadığını,işitin bilginin derinliğinden de yonsun olduğunu iddia ederek yakılmasını söyler.
Vergilius’un hasta yatağında sandık içerisindeki bu el yazmalarının yakılmasını isteme ısrarı üzerine yanındakiler buna engel olmak ister,en azından ölümünden sonra yayınlanmasını isterler.Vergilius’u ikna etmek zor olsa da bir vasiyet hazırlanarak olaya son nokta koyulur.
Eserin zorluğu göreceli olarak değişir bence beni zorlayan okurken ki karmaşa değil yazılanları anlamlandırma kısmındaydı.Bakalım sizler nasıl bulacaksınız?Kitapla ve sevgiyle kalınız.
·
116 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.