J. D. Salinger: 1919 - 2010
Eser yayın yılı 1951
16 yaşındaki New York’lu Holden ’ın kişisel dönüşüm hikayesi
Romanın temeli, Robert Burns’ün İskoç halk şiiri Comin’ Thro’ the Rye’dan gelir.
Orijinal dizeler şöyle:
“Gin a body meet a body, comin’ thro’ the rye.”
yani “Biri birine rastlarsa çavdarlar arasında.”
Bu şiir, İskoçya’da halk arasında kırsal bir karşılaşmayı anlatır — muhtemelen genç bir kadın ve erkeğin gizlice buluştuğu bir an.
Yani çavdar tarlası, doğanın ortasında, insan yapısı kurallardan uzak bir buluşma yeri, bir çeşit doğallık mekânıdır.
Holden bunu yanlış hatırlar: “meet” (rastlamak) yerine “catch” (yakalamak) der.
Bu yanlışlık tesadüf değildir: şiirdeki masum “rastlaşma”yı o, kendi bilinçaltındaki koruma ve kurtarma arzusuna dönüştürür.
Ama tarlanın doğallığı, özgürlüğü, masumiyeti yine de sembolün içinde kalır.
2. “Tarlanın” kendisi: doğallık ve çocukluk alanı
Çavdar tarlası, medeniyetin dışında kalan, kuralsız ama saf bir dünyadır.
Orada çocuklar koşar, düşer, kahkaha atar — kimse onlara “dikkat et, büyü, sorumluluk al” demez.
Holden için bu manzara, çocukluğun özüdür: kural öncesi, yapaylıktan uzak, içten bir dünya.
Bir okul koridoru ya da şehir caddesi değil, tam tersine doğanın kalbi.
Bu yüzden Holden’ın gözünde çavdar tarlası:
• Çocukluğun cenneti,
• Masumiyetin son alanı,
• Düşmeden önceki anın mekanı hâline gelir.
3. “Uçurum”la olan karşıtlık
Holden sahneyi şöyle anlatır:
“Çocuklar çavdar tarlasında oynuyorlar… ve bir uçurum var orada.”
Tarlanın ötesinde, “uçurum” — yani yetişkinlik, ölüm, kayıp, yozlaşma — başlar.
Bu iki alanın arasında duran Holden, “yakalamak” istediği çocuklarla tarlanın masumiyetini korumaya çalışır.
Çavdar tarlası = masumiyetin son eşiği, uçurum = dünyanın gerçek yüzü.
4. “Çavdar” kelimesinin özel çağrışımı
Çavdar (rye), sıradan, kırsal, halkın ekmeğini yapan tahıldır.
Bu yönüyle, elit, yapay bir şey değil; sıradan, dürüst, halktan, doğal bir simgedir.
Holden’ın sahte bulduğu şehirli dünyaya tam bir karşıtlık oluşturur.
Yani “çavdar” kelimesinin kendisi bile Holden’ın aradığı dürüstlük, doğallık ve basit iyilik duygusunu taşır.
5. Çocukluk düşü – bilinçaltı özlem
Çavdar tarlası, aynı zamanda Holden’ın bilinçaltındaki bir cennet imgesi gibidir.
Her şey o kadar berrak ve masumdur ki, orada çocuklar bile hata yapmaz — ama yetişkinliğe geçtiklerinde (uçurumdan düştüklerinde) artık geri dönemeyeceklerdir.
Holden, o dönüşü olmayan noktayı önlemek istiyor.
Holden “çavdar tarlasında çocukları yakalamak” ister, çünkü çavdar tarlası onun için:
• Masumiyetin son sığınağıdır,
• Doğanın ve çocukluğun sembolüdür,
• Dünyanın yalanlarından uzak, saf bir alandır,
• Ve kendisinin de geri dönmek istediği bir içsel cennettir.
Yani o tarlayı “gerçek bir yer” olarak değil, ruhsal bir sığınak olarak ister.
Roman boyunca yetişkin dünyanın sahteliğini, yapmacıklığını, ikiyüzlülüğünü sürekli eleştiriyor; insanlar ona “phony” (yalancı, sahte) geliyor. Oysa çocuklar henüz bozulmamış, saf ve dürüst. Holden için çocukluk, “kurtarılmaya değer tek alan.”
Bu yüzden “çavdar tarlasında çocukları yakalayan biri olmak” onun için metaforik bir görev: masumiyeti uçurumdan düşmekten, yani yetişkinliğin yozlaşmasından korumak.
Allie’nin ölümü
Küçük kardeşi Allie’nin ölümü Holden’ı paramparça etmiştir. Allie saf, parlak, kusursuz bir çocuktur; onun ölümü, masumiyetin yitimi demektir. Holden bu kaybın acısını telafi edemez ama çocukları koruyarak sanki onu yaşatabileceğini hisseder.
Masumiyete sığınma
Holden dünyayı anlamlandıramaz, büyüklerin ilişkilerinden, cinsellikten, hırslardan, yalandan iğrenir. Çocukların koştuğu o çavdar tarlası — güneşli, gürültülü, özgür bir alan — onun için güvenli bir simgedir. O orada, yetişkinliğin tehlikeli “uçurumundan” önce bir sınır gibi durmak ister.
Kontrol arayışı
Hayatındaki kayıplar, belirsizlikler, iletişimsizlik duygusu Holden’ı çaresiz hissettirir. Birilerini “yakalayabilmek” ona kontrol, anlam ve görev duygusu verir. En azından bir işe yarar: düşüşü engeller.
İçsel çocuk – kurtarıcı ikiliği
Aslında Holden çocukları koruyarak kendi içindeki çocuğu korumaya çalışıyor. “Uçurum” sadece başkaları için değil, onun kendi için de bir tehdit.
Kendini koruma çabası başkalarını kurtarma arzusu olarak şekilleniyor.
Yani Holden “onu istiyor” çünkü bu hayal, hem Allie’nin ölümüyle açılan yaranın, hem de dünyanın kirine karşı duyduğu tiksintinin tek iyileştirici imgesi.
Gerçek dünyada hiçbir şey onu tatmin etmiyor — ama çavdar tarlasında çocukları yakalayan biri olabilmek, masumiyetin yitirildiği bu dünyada saf bir anlam bulabilme ihtimali demek.
Roma boyunca süren temel temalardan biri olan masumiyetin korunması (çavdar tarlasında çocukları yakalamak isteği) ile dünyadaki güvenin yitimi arasındaki çelişkidir
Holden yetişkinliğe, özellikle de cinsellik içeren yakınlığa karşı ürkek, yabancı ve çoğu zaman kuşkuludur.
-Jerome_David_Salinger608.jpg){kind=small}
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.